Cvaris Mama kilsəsi (gürc. თბილისის ჯვარის მამის ეკლესია) – Tbilisinin Qədim şəhər hissəsində, Kote Abxazi küçəsi 41 ünvanında yerləşən Gürcü pravoslav kilsəsi.
Cvaris Mama kilsəsi | |
---|---|
gürc. თბილისის ჯვარის მამის ეკლესია | |
![]() | |
![]() | |
41°41′26″ şm. e. 44°48′23″ ş. u.HGYO | |
Ölkə |
![]() |
Şəhər |
![]() |
Yerləşir | Tbilisi |
Aidiyyatı |
![]() |
Əsas tarixlər |
1795 - Ağa Məhəmməd şah Qacarın hücumu zamanı dağıdılmışdır 1999-2000 - Restavrasiya işləri aparılıb 1921 - Kilsə fəaliyyətini dayandırıb 1989 - Tbilisi-Msxeta yeparxiyası tabeliyində fəaliyyətə başlayıb |
Tikilmə tarixi | V-VI əsrlər |
Üslubu | Gürcüstan memarlığı |
Günbəzləri | 1 |
Vəziyyəti | fəaliyyət göstərir |
![]() |
Düzbucaqlı plana və kərpic günbəzə malik kiçik ölçülü məbəd, şərq-qərb oxu üzrə (9,25 × 13,15 m) yerləşir.
Bina, Tbilisinin ən qədim dini tikililərindən biri hesab edilir (Platon İoselianinin sözlərinə görə, kilsə Vaxtanq Qorqasalının sifarişi ilə V əsrdə inşa edilmiş biridir. Digər kilsələr isə Sioni, Ançisxati, Xaçın ucaldılması, Zemo Betlemi və Mixail Arxangel kilsələridir. Kilsə Yerusəlimdəki Müqəddəs Xaç gürcü monastırının kimayəsi altında inşa edilmişdir.
Cvaris Mama kilsəsi də, digər Tbilisi kilsələri kimi, dəfələrlə dağıntılara məruz qalmış, XIV əsrdə monqolların yürüşü, 1795-ci ildə Ağa Məhəmməd şah Qacarın Tbilisini ələ keçirməsi zamanı ciddi zədələnmişdir. Müasir kilsə binasının əsas elementləri 1825-ci ilə aiddir.[1] Kilsənin interyerində XIX əsrə aid freskalar saxlanmışdır.[2]
1921-ci ilə kimi kilsə Yerusəlim patriarxına tabe olmuşdur.
- ↑ "Джварис Мама". 2018-06-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-04-20. (#redundant_parameters); (#redundant_parameters); (#redundant_parameters)
- ↑ "Фреска в Джварис-мама". 2018-06-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-04-20. (#redundant_parameters); (#redundant_parameters); (#redundant_parameters)
- Свириденко О. Н. Тбилиси за неделю. Путеводитель. — С. Петербург: Своё издательство, 2015. 174 с. ISBN 977-5-4386-0854-7
- მ. ქუთათელაძე, "თბილისის ტაძრები", ტ. I, თბ., 2010 გვ. 24–29
- ვ. ბერიძე, XVI–XVIII საუკუნეების ქართული საეკლესიო ხუროთმოძღვრება, თბ., 1994
- ნ. გენგიური, კუპელჰალე, თბ., 2005
- ირ. გუნია, მცხეთა-თბილისის ეპარქიის ტაძრები, თბ., 2002