Cin Riççi (ing. Jean Ritchie, 8 dekabr 1922[1] – 1 iyun 2015[1]) — amerikalı folklor müğənnisi, mahnı yazarı və Appalachian dulcimer ifaçısı idi və bəziləri tərəfindən "Folklor musiqisinin Anası" adlandırılmışdır. Gəncliyində o, yüzlərlə folk mahnısını ənənəvi şəkildə (ağızdan-ağıza, ailəsindən və icmasından) öyrənmişdi,[2] bunlardan bir çoxu əsrlərlə əvvəllər İngiltərə və İrlandiyadan gələn Appalachian variantları idi, o cümlədən bir çox Child Ballads (Çayld Balladları). Böyüdükdən sonra bu mahnıları geniş auditoriyalara paylaşdı, həmçinin öz mahnılarını da yazdı, bu mahnılar ənənəvi əsaslara dayanırdı.[3]
Cin Riççi | |
---|---|
![]() | |
Doğum tarixi | 8 dekabr 1922[1] |
Vəfat tarixi | 1 iyun 2015[1] (92 yaşında) |
Fəaliyyəti | tarixçi, müğənni, musiqişünas, musiqiçi, müğənni-mahnı yazarı |
Fəaliyyət illəri | 1948-ci ildən |
jeanritchie.com | |
![]() |
Riççi Appalachian dulcimerini, onun icmasının ənənəvi alətini dirçəldən şəxsdir və bu aləti albomlarında çalaraq və tədris kitabları yazaraq onu populyarlaşdırmışdır.[4][5] O, həmçinin ABŞ, Böyük Britaniya və İrlandiyada folklor musiqisi toplayaraq, ailə mahnılarının mənşəyini araşdırmaq və ənənəvi musiqini qorumağa kömək etmək üçün vaxt sərf etmişdir.[6]
14 uşaqdan ən kiçiyi olan Riççi, fermada yaşayan ailəsinin evində on qızdan biri idi və hamısı bir otaqda yatırdı. Riççi və onun ailəsi əyləncə üçün mahnılar oxuyurdu, amma həmçinin fiziki işlərini müşayiət etmək üçün də mahnılar oxuyurdular.[7] Ailə mahnı oxumağa toplaşanda, 300-dən çox mahnıdan seçirdilər, bunlara himnlər, köhnə balladlar və Stiven Foster kimi bəstəkarların məşhur mahnıları daxildir və bunların çoxu ağızdan öyrənilib, müşayiətsiz oxunurdu.[8] Ritçilər bəzi mahnılarına improvizə edilmiş harmoniya da əlavə edirdilər, o cümlədən "Pretty Saro" mahnısına.[9][10]
Riççi Vayperdə orta məktəbi bitirdi və Kentukki ştatının Vilyamsburq şəhərində yerləşən Kamberlend Kollecinə (indiki University of the Cumberlands) daxil olmuş,[11] buradan isə 1946-cı ildə Kentukki Universitetində sosial iş üzrə B.A. dərəcəsi alaraq Fi Beta Kappa məzunu olmuşdur. Kollegiyada o, glee klubunda və xorunda iştirak etmiş və pianoya da öyrənmişdi. Riççinin dediyinə görə, Maud Karpeles sonradan demişdi ki, "[Riççi] folk müğənnisi sayıla bilməz, çünki o, kollecdə oxuyub", bunu isə Riççi bir tərif kimi qəbul etmişdi.
İkinci Dünya müharibəsi zamanı o, ibtidai məktəbdə dərs demişdir. 1946-cı ildə, hələ də Kentukki ştatında ikən, Riççi bacıları Edna, Kitti və Paulin ilə birgə Emili Elizabet Barnakl və Artus Mozer tərəfindən ənənəvi mahnılar ifa edərkən qeydə alınmışdır.[12]
Riççi 1950-ci ildən həyat yoldaşı olan fotoqraf Corc Pikou ilə evli idi və onların iki oğlu olmuşdur: Peter (1954–) və Conatan (1958–2020).[9] O, Bakster Esteyts, Nyu-Yorkda yaşamış və 2008-ci ildə Long Island Musiqi Şöhrət Zalına daxil edilmişdir.[13][14][15]
2009-cu ilin dekabr ayının əvvəllərində, Riççi insult keçirərək ünsiyyət qurma qabiliyyətini itirmişdi və xəstəxanaya yerləşdirilmişdi. Bir qədər bərpa olduqdan sonra evinə, Berea, Kentukki şəhərinə qayıtmışdır.[16] Bir dostu onun 90 yaşında qeyd edirdi ki, "Cin son illərdir ki, Bereada sakit həyat sürür, yaxşı əhval-ruhiyyədədir və qonşuları və ailəsi tərəfindən yaxşı baxılır". O, 1 iyun 2015-ci ildə, 92 yaşında, evində vəfat etmişdir.[17]
- ↑ 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France Jean Ritchie // BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
- ↑ Colin Larkin, redaktorThe Virgin Encyclopedia of Fifties Music (3rd). Virgin Books. 2002. 359/60. ISBN 1-85227-937-0.
- ↑ Derienzo, Paul. "Jean Ritchie, 92, the Village's 'Mother of Folk'". amNewYork (ingilis). June 18, 2015. April 6, 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: May 30, 2023.
- ↑ "Jean Ritchie: Ballads from her Appalachian Family Tradition". Smithsonian Folkways Recordings (ingilis). May 29, 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: November 10, 2020.
- ↑ "Jean Ritchie obituary". The Guardian (ingilis). June 3, 2015. April 6, 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: November 10, 2020.
- ↑ "Jean Ritchie Obituary (1922–2015) – The Columbian". obits.columbian.com (ingilis). June 3, 2015. April 5, 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: November 23, 2020.
- ↑ Lomax, Alan; Pen, RonForward // Folk Songs of the Southern Appalachians as Sung by Jean Ritchie. By Ritchie, Jean. (2nd). University of Kentucky Press. 1997. səh. 1.
- ↑ Charles Wolfe and Jean Ritchie, foreword to new edition of Jean Ritchie, Jean Ritchie's Swapping Song Book with photographs by George Pickow (University of Kentucky Press, [1952] 2000), p. 1.
- ↑ 1 2 Carter-Schwendler, Karen L. "Mountain Born: The Jean Ritchie Story". KET Education (ingilis). March 30, 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: March 31, 2023.
- ↑ "Jean Ritchie Folk Music of Ireland and Scotland Recordings | Berea College Special Collections and Archives Catalog". berea.libraryhost.com. April 5, 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: November 10, 2020.
- ↑ "Bluegrass Messengers – The Ritchie Family (Jean) – (KY) from 1757 to Balis". www.bluegrassmessengers.com. December 1, 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: December 9, 2021.
- ↑ "Mudcat Café Message 2249126". mudcat.org. October 19, 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: July 14, 2021.
- ↑ "Notamun Town (Cecil Sharp Manuscript Collection (at Clare College, Cambridge) CJS2/10/4073)". The Vaughan Williams Memorial Library (ingilis). October 27, 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: October 23, 2020.
- ↑ "Good Old Man (Cecil Sharp Manuscript Collection (at Clare College, Cambridge) CJS2/10/4075)". The Vaughan Williams Memorial Library (ingilis). October 27, 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: October 23, 2020.
- ↑ "Jack Went A-Sailing (Cecil Sharp Manuscript Collection (at Clare College, Cambridge) CJS2/10/3944)". The Vaughan Williams Memorial Library (ingilis). October 27, 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: October 23, 2020.
- ↑ "Edna Ritchie". Discogs (ingilis). October 28, 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: October 23, 2020.
- ↑ Gwynallen, Richard. "The Ritchie and Keith Families". The Kitchen Table (ingilis). November 24, 2016. March 31, 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: May 31, 2023.
- Cin Riççi — Discogs diskoqrafiyası
- Cin Riççi — IMDb səhifəsi
- Live 1976 recording of Ritchie performing "Nottamun Town" from the Florida Folklife Collection (made available for public use by the State Archives of Florida)
- Photographs of Jean Ritchie while artist in residence at UC Santa Cruz in 1978, from the UC Santa Cruz Library's Digital Collections
- Videos on Woodsongs Archive
- 159: She sang and played her dulcimer as sole guest in 2000; 84 minutes.
- 450: Was as one of 3 guests in "Celebration of the Mountain Dulcimer" July 7, 2007; 94 minutes.