Cövhərətüt-tövhid (ərəb. جوهرة التوحيد) — əqaidə (əqidə) aid ədəbi əsər. Əsərin müəllifi Maliki-Əşari alimi İbrahim ibn İbrahim əl-Ləqanidir.[1]
| Cövhərətüt-tövhid | |
|---|---|
| ərəb. جوهرة التوحيد | |
| Müəllif | Ləqani |
| Janr | poeziya |
| Orijinalın dili | ərəb dili |
| Ölkə | |
| Elektron versiya Elektron versiya Elektron versiya Elektron versiya Elektron versiya Elektron versiya | |
Əsərin müəllifin şeyxi Əbül-Abbas Şəhabəddin Əhməd ibn Osman əş-Şərbubinin işarəsi ilə bir gecədə yazdığı nəql edilmişdir.[2] Əsər 144 beytdən ibarətdir. Vəciz bir üslubda qələmə alınmış mənzumənin məzmunu ilahiyyat, nübüvvət (peyğəmbərlik) və səmiyyat (axirətlə bağlı mözvuların ümumi adı) mövzularının yer aldığı üç bölmə halında tədqiq etmək mümkündür. Əsərdəki mövzulara Əşarilik məktəbi çərçivəsində toxunulmuşdur.
Əsərə müəllif tərəfindən kiçik, orta və irihəcmli olmaqla üç şərh yazılmışdır:
- Umdətül-mürid li-Cövhərətit-tövhid. Büyük ölçülü iki cilddən ibarət olan bu şərhin birinci cildi 264, ikinci cildi isə 319 vərəqdir (Hacı Səlim Ağa kitabxanası, № 623–624).
- Təlxisüt-təcrid li-Umdətil-mürid. Qazızadəyə ithaf edildiyi söylənən bu əsər[3] "Umdətül-mürid"in müxtəsəridir.
- Hidayətül-mürid li-Cövhərətit-tövhid. Müəllif bu şərhi kəlam elmini təzə öyrənməyə başlayanlar üçün yazmışdır.
"Cövhərətüt-tövhid" ilk dəfə 1826-cı ildə Bulaqda, daha sonra da müxtəlif məcmuələrin tərkibində[4][5] nəşr edilmişdir. Bundan başqa əsər C. D. Lusiani tərəfindən fransızcaya tərcümə edilərək və bəzi qeydlər əlavə olunaraq nəşr edilmişdir (Əlcəzair: 1907).[6]
- ↑ Kılavuz, A. Saim. "AKAİD". TDV İslâm Ansiklopedisi. 1989. 14.10.2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14.10.2025.
- ↑ Yurdagül, Metin. "Lekani, İbrahim b. İbrahim". TDV İslâm Ansiklopedisi. 2003. 22 yanvar 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 yanvar 2026.
- ↑ Katib, Çələbi. Kəşfüz-Zünun (ərəb). I. İstanbul. 1941–1943. 620.
- ↑ Məcmuu möhimmətil-mütun (ərəb). hicri 1273. Qahirə.
- ↑ Məcmuul-mütunil-kəbir (ərəb). Qahirə. 1958.
- ↑ Yüksel, Emrullah. "Cevheretüt-Tevhid". TDV İslâm Ansiklopedisi. 1993. 22 yanvar 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 yanvar 2026.