Buduqlular, buduqlar və ya buduxlar (özlərini budad adlandırırlar)[3][4] — ləzgi xalqlarının (qrızlar və xınalıqlarla birlikdə) "Şahdağ milli etnik qrupu" kimi fərqləndirilən Azərbaycanın milli etnik nümayəndələri. Azərbaycan Respublikasının Quba və Xaçmaz rayonlarının Buduq (Budux), Dalıqaya, Pirüstü, Yalavanc, Hacıhüseynli və digər kəndlərində yaşayırlar. Sayları təqribən 5,4 min nəfərdir (2005). Buduq dilində danışırlar. Buduqlar arasında Azərbaycan və rus dilləri də yayılmışdır. Dindarları müsəlmandır.
 | |||
| Buduq kəndi XX əsrin əvvəllərində. Buduqlular milli geyimdə | |||
| Ümumi sayı | |||
|---|---|---|---|
| 1 000[1] — 5.965 (1999)[2] | |||
| Yaşadığı ərazilər | |||
| |||
| Dili | |||
| Dini | |||
| Qohum xalqlar | |||
Buduqlarla bağlı ilk rəsmi sənəd 1607-ci ildə Səfəvi hökmdarı I Şah Abbas tərəfindən verilmiş fərmandır. Buduq və buduqlar barədə XVIII və XIX əsrin əvvəllərində verilmiş Quba xanlarının – Həsənəli xanın, Fətəli xanın, Şeyxəli xanın fərmanları xüsusi əhəmiyyət kəsb edir[5].
Hələ XIX əsrin 40-cı illərində Buduqların bir hissəsi Azərbaycanın düzən rayonlarına köçərək oba tipli yaşayış məskənləri salmışlar.
A. A. Bakıxanovun "Gülüstani-İrəm" əsərində Buduğa və buduqlulara müəyyən yer verilib. XVIII əsrdə Buduq eyni adlı mahalın mərkəzi olub[5].
Buduqların əsas məşğuliyyəti qoyunçuluqdur. Xalçaçılıq, yun corabların toxunması inkişaf etmişdir. Buduq milli mədəniyyət mərkəzi fəaliyyət göstərir.
- ↑ "Budugh language" Arxivləşdirilib 2008-03-30 at the Wayback Machine in Ethnologue. Retrieved on 17 July 2009.
- ↑ PeopleGroups.org : Budukh (in Azerbaijan)[ölü keçid]
- ↑ "Azərbaycan etnoqrafiyası. Üç cilddə. I cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2007, səh. 12". 9 aprel 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 mart 2011.
- ↑ Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V cild, Bakı, 2014, səh. 34
- 1 2 "Öz adət-ənənələrinə sadiq buduqlular". 4 mart 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 fevral 2011.
- "Buduqluların tarixinin və mədəniyyətinin öyrənilməsinə az diqqət ayrılır"[ölü keçid]. strateq.az, 22.04.2015 (az.)
- budatlar.com
{{Naviqasiya cədvəli
|ad = Azərbaycanda yaşayan xalqlar
|state = collapsed
|başlıq = Azərbaycanda yaşayan xalqlar
|cütlərin stili = background:#f0f0f0
|bodystyle = text-align:center;
|başlıqstyle = background:lavender;
|qrup1 = Cəmlənmiş halda
yaşayan xalqlar
|siyahı1 =
Türk dilli xalqlar | |
|---|---|
Qafqaz/Nax-Dağıstan dilli xalqlar | avarlar • axvaxlar1 • ləzgilər • rutullar2 • saxurlar • udilər • Şahdağ xalqları: buduqlular • xınalıqlılar • qrızlılar • ceklilər • əliklilər • haputlular • yergüclülər |
Qafqaz/Kartvel dilli xalqlar | |
Hind-İran dilli xalqlar | |
Sami əsilli xalqlar | |
Slavyan dilli xalqlar |
|qrup2 = Ayrı xalqlar
|siyahı2 = almanlar • ermənilər • yunanlar (pont yunanları)
|qrup3 = Qeydlər
|siyahı4 =
1Axaxdərə/Axvaxdərə kəndində (Zaqatala rayonu) yaşayırlar
2Şin və Şorsu kəndlərində (Şəki rayonu) yaşayırlar
5Yığcam şəkildə Güllük, Gülüzanbinə, Qapıçay, Məlikzadə və Şambulbinə kəndlərində (Balakən rayonu) yaşayırlar
6Sərək kəndində (Astara rayonu) yaşayırlar
7Əsasən Lənkəran rayonunda yaşayırlar
Etnik qrup haqqında olan bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. |