Bolo-Hovuz kompleksi (özb. Boloyi hovuz masjidi) — Buxaranın registanında yerləşən, minarə və hovuzdan ibarət memarlıq ansamblı olan məscid/
| Bolo Hovuz | |
|---|---|
| özb. Boloyi hovuz masjidi | |
| | |
| Yeri | Buxara |
| Coğrafi region |
|
Bolo-Xauz məscidi özbək hökmdarı Əbülfəz xanın anası Sitorai Moxi-Xosanın vəsaiti ilə tikilmişdir. İnqilabdan əvvəl Buxaranın əsas cümə məscidi kimi xidmət edirdi və burada Buxara əmiri namaz qılırdı. Qış məscidi və hauz 1712-ci ildə tikilmişdir; qış məscidinin fasadı yay məscidinin şişirdilmiş şəkildə uzadılmış sütunlarla dəstəklənən boyalı ayvanı ilə örtülmüşdür. M.Yu.Səidjonovun sözlərinə görə, ayvan 1917-ci ildə təmir edilmişdir. Elə həmin il minarə memar Şirin Muradov tərəfindən inşa edilmişdir.
Məscid böyük yaşayış məscidi kimi inşa edilib və qış və yay hissələrinə malikdir. Qış hissəsi bir neçə girişi olan dörd sütunlu zaldır. Yay hissəsi məscidin qış zalını üç tərəfdən əhatə edən bir ivandır.
İvan sütunları ağacdan düzəldilib, stalaktit formasındadır və ivanın tavanını dəstəkləmək üçün xidmət edir. Buna görə də onlar beton təmələ bərkidilib. İvanın bir ucundakı sütunlar dizayn baxımından unikaldır - onlar ivanın, sonra isə qış məscidinin təntənəli girişini təşkil edir. Daxili dizayn 19-cu və 20-ci əsrin əvvəllərinə xasdır.
- Воронина, В. Л. Архитектура Средней Азии XVIII—XIX вв. // Всеобщая история архитектуры. 8: Архитектура стран Средиземноморья, Африки и Азии VI-XIX вв. Москва: изд-во Акад. архитект. СССР. Под ред. Ю. С. Яралова (отв. ред.) и др. 1969. 332.
- Ашуров Я. С. и др. Бухара. Краткий справочник. Ташкент: «Узбекистан». 1971.