Bazar məlumat sistemləri (ing. Market information systems, başqa şəkildə "bazar informasiya sistemləri", "bazar məlumat xidmətləri" və ya "MIS" kimi tanınır və idarəetmə informasiya sistemləri ilə qarışdırılmamalıdır) — kənd təsərrüfatı və digər iqtisadi sahələrdə bazarlarla bağlı dəqiq,[1] vaxtında və etibarlı məlumatların toplanması, işlənməsi və yayılmasını təmin edən strukturlardır. Bu sistemlər, əsasən, bazar qiymətləri,[2][3] tələbat və təklif səviyyəsi, məhsul ehtiyatları və bazar tendensiyaları haqqında məlumatları əhatə edir. BMS-in əsas məqsədi istehsalçı, istehlakçı və digər maraqlı tərəflər arasında məlumat asimmetriyasını azaltmaq və bazar şəffaflığını artırmaqdır.[4][5]
Bazar məlumat sistemləri, xüsusilə kənd təsərrüfatında, fermerlərin və ticarətçilərin daha düzgün qərarlar qəbul etməsinə imkan yaradır. BMS bazar qiymətləri haqqında məlumat verərək fermerlərə məhsullarını daha əlverişli şərtlərlə satmağa kömək edir.[6] Bundan əlavə, bu sistemlər bazar tendensiyalarını təhlil edərək istehsalçılara hansı məhsullara daha çox tələbat olduğunu əvvəlcədən görməyə imkan yaradır. İstehlakçılar isə bu sistemlər vasitəsilə məhsul qiymətləri və mövcudluğu barədə məlumat əldə edə bilirlər.[7][8]
Texnoloji inkişaf Bazar məlumat sistemlərinin daha effektiv işləməsinə şərait yaradır. Mobil tətbiqlər, veb-platformalar və SMS xidmətləri vasitəsilə fermerlər və ticarətçilər real vaxt rejimində bazar məlumatlarına çıxış əldə edə bilirlər.[9] Bununla yanaşı, süni intellekt və böyük məlumat analizi bazar tələblərinin və təkliflərinin daha dəqiq proqnozlaşdırılmasına kömək edir. Bu texnologiyalar həmçinin kənd təsərrüfatı məhsullarının logistikasını və satışını asanlaşdırır.[10]
Bazar məlumat sistemlərinin tətbiqi bir sıra problemlərlə üzləşə bilər. İnfrastruktur çatışmazlığı, xüsusilə kənd yerlərində internet və texnologiyaların məhdudluğu, BMS-in təsirini azalda bilər. Bundan başqa,[11] məlumatların toplanması və yayılması zamanı qeyri-dəqiqlik və gecikmələr də müşahidə edilə bilər.[12] Lakin hökumətlərin, qeyri-hökumət təşkilatlarının və özəl sektorun birgə səyləri ilə bu problemlərin aradan qaldırılması mümkündür.[13] Gələcəkdə daha çox rəqəmsallaşma və texnologiyaların inteqrasiyası BMS-in səmərəliliyini artıraraq, bazar iştirakçıları üçün daha geniş imkanlar yarada bilər.[14]
- ↑ Leroux, Wortman Jr, and Mathias Dominant Factors Impacting the Development of Business-to-Business (B2B)[daimi ölü keçid] e-Commerce in Agriculture
- ↑ Andrew W. Shepherd, Market Information Services: Theory and Practice, FAO, 1997
- ↑ FAO. Building Agricultural Market Information Systems: A literature review (PDF). Rome: FAO. 2017. ISBN 978-92-5-109738-0. İstifadə tarixi: 1 October 2019.
- ↑ Andrew W. Shepherd, Understanding and Using Market Information. Arxiv surəti 19 sentyabr 2020 tarixindən Wayback Machine saytında FAO, Rome, 2000
- ↑ "Introduction to agricultural market information systems" (PDF). CTA. İstifadə tarixi: 25 June 2020.
- ↑ "Nokia's Life Tools" (PDF). 2011-06-06 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-04-11.
- ↑ "Manobi". 2012-12-06 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-04-12.
- ↑ "Agrisk". 2011-01-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-07-10.
- ↑ Shepherd, Andrew. "LESSONS FOR SUSTAINABILITY Failing to scale: ICT4Ag-enabled services" (PDF). CTA. 25 March 2023 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 26 August 2024.
- ↑ ICT in Agriculture, Module 9, [1] Arxiv surəti 22 fevral 2014 tarixindən Wayback Machine saytında Arxivləşdirilib 2014-02-22 at the Wayback Machine World Bank, Washington D.C. 2012
- ↑ Shepherd, Andrew. Assessing the quality of agricultural market information systems: A self-assessment guide. Rome: FAO. 2018. ISBN 978-92-5-130460-0. İstifadə tarixi: 24 April 2018.
- ↑ B. Minten, T. Reardon and K. Chen, 2011, “The Quiet Revolution of ‘Traditional’ Agricultural Value Chains in Asia: Evidence from Staple Food Supply to Four Megacities.” Mimeo, International Food Policy Research Institute, Washington DC.
- ↑ J. Labonne and R.S. Chase, “The Power of Information: The Impact of Mobile Phones on Farmers’ Welfare in the Philippines.” Policy Research Working Paper No. 4996. Washington, DC: World Bank.
- ↑ Jenny Aker,The Impact of Cell Phones on Grain Markets in Niger Arxiv surəti 25 iyul 2008 tarixindən Wayback Machine saytında Arxivləşdirilib 2008-07-25 at the Wayback Machine; University of California, Berkeley, Feb. 2008
- "Creating opportunity by connecting the unconnected: mobile phone based agriculture market information service for farmers" A comprehensive research on AMIS in the LDCs in general and Bangladesh in particular. M. Sirajul Islam, Swedish School of Business (Informatics), Örebro University, Sweden (2011)
- FARA; Innovative Farmer Advisory Systems, 2009
- “Supply Chain Re-engineering in Agri-Business A Case study of ITCs e-Choupal,” Anupindi, R. and SivaKumar, S. (2006)
- “The Economics of Information,” George Stigler, (Journal of Political Economy, 1961). (JSTOR)
- FEWSNET Quarterly reports from USAID's food security program
- Infotrade provides current agricultural information to farmers and agricultural stakeholders in Uganda
- MED-Amin CIHEAM MEDiterranean Agricultural Information Network
- Nokia's Life Tools Partnered with RML in India, deploying icon-driven ag MIS services.
- RATIN Regional Agricultural Trade Intelligence Network
- AMIS G20 Agricultural Market Information System
- Agis South Africa's Agricultural Marketing Information System
- Agmarknet Indian Government's detailed price information service on commodities (national informatics division)
- Commodafrica Francophone African Service
- FAO PriceTool National basic food prices – data and analysis tool from GIEWS