Kömək
Bu səhifəni kitabınıza əlavə edin
Kitabı göstər (0 səhifə)
Səhifə təklif edinBalo bəy Cəlil bəy oğlu Vəkilov (1889 – Naxçıvan şəhəri, 1982) — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə Şərur-Dərələyəz bölgəsində azərbaycanlı əhalinin özünümüdafiə hərəkatında komandanı və Çivə kəndində yaradılmış könüllü silahlı dəstəyə rəhbəri.[1] O, Mətbuatda və ictimai-tarixi mənbələrdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövrünün xalq qəhrəmanlarından biri kimi təqdim olunur.[2]
| Balo bəy Vəkilov | |
|---|---|
| Balo bəy Cəlil bəy oğlu Vəkilov | |
| Şəxsi məlumatlar | |
| Doğum tarixi | |
| Doğum yeri | Çivə kəndi, Şərur-Dərələyəz qəzası, İrəvan quberniyası |
| Vəfat tarixi | |
| Vəfat yeri | Naxçıvan şəhəri |
| Fəaliyyəti | Özünümüdafiə dəstəsi komandanı |
| Ailəsi | Oğlu Tofiq Vəkilov |
Balo bəy Cəlil bəy oğlu Vəkilov 1889-cu ildə Şərur-Dərələyəz qəzasının Çivə kəndində anadan olmuşdur.[1] Uşaqlıq və gənclik illəri bölgədə baş vermiş erməni-müsəlman qarşıdurmaları fonunda keçmişdir. Xüsusilə 1905–1907-ci illər hadisələri onun dünyagörüşünün və milli mövqeyinin formalaşmasına ciddi təsir göstərmişdir.[1]
1918-ci ildə Cənubi Qafqazda siyasi vəziyyətin kəskinləşməsi və erməni silahlı birləşmələrinin Şərur-Dərələyəz bölgəsində azərbaycanlı kəndlərinə hücumları fonunda Balə bəy Vəkilov Çivə kəndində könüllü özünümüdafiə dəstəsi təşkil etmişdir.[1]
Bu dəstənin tərkibinə Vəkilovlar nəslinin üzvləri və kənd sakinləri — Əhməd bəy (Amo), İsmayıl bəy, Əli bəy, Hüseyn bəy, Qafar bəy, Yusif bəy, Kərbəlayi Əşrəf bəy, Kərbəlayi Firudin bəy və başqaları daxil idi.[1][3]
Mənbələrdə qeyd edilir ki, Balo bəy Vəkilovun rəhbərliyi altında Çivə kəndi uzun müddət hücumlardan qorunmuş, müdafiəçilər erməni silahlı dəstələrinə ciddi itkilər vermişdir.[2] Onun hərbi bacarığı, atıcılıq qabiliyyəti və taktiki qərarları döyüşlərin gedişinə təsir göstərmişdir.[1]
Döyüşlərin daha da şiddətlənməsi nəticəsində Şərur-Dərələyəz və Naxçıvan bölgəsindən olan əhali ilə birlikdə Balo bəy Vəkilov Araz çayını keçərək İran ərazisinə çəkilməyə məcbur olmuşdur.[1] Sonradan Bakı şəhərinə gedərək Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin lideri Məhəmməd Əmin Rəsulzadə ilə görüşmüşdür. Görüşdən sonra doğma yurda qayıtmaq qərarı verilmişdir.[1]
1920-ci ildə sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra Şərur-Dərələyəz bölgəsində siyasi və inzibati dəyişikliklər baş vermiş, Çivə kəndi Ermənistan SSR-in tərkibinə daxil edilmişdir.[1] Bu dövrdə Vəkilovlar nəsli repressiyalara məruz qalmış, mülkiyyətləri müsadirə edilmişdir.[3]
1930-cu illərdə Balə bəy Vəkilovun da adı repressiya siyahılarına salınmış, lakin gizlənərək həbsdən yayınmışdır. Daha sonra Naxçıvan şəhərinə köçərək ömrünün sonuna qədər burada yaşamışdır.[1]
Balo bəy Vəkilov Kəngərli nəslindən Qoçəli bəy Kəngərlinin qızı Dostu xanımla ailə qurmuşdur. Bu nigahdan bir qızı və bir oğlu olmuşdur.[1][4]
Balo bəy Vəkilov 1982-ci ildə Naxçıvan şəhərində vəfat etmiş və Naxçıvan şəhər qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.[1]
2023-cü ildə Dərələyəz icması və ictimaiyyət nümayəndələri tərəfindən onun məzarı ziyarət edilmiş, fəaliyyəti və tarixi rolu yad olunmuşdur.[5][6][7]
Balo bəy Vəkilovun həyat və fəaliyyəti müasir dövrdə də ictimai yaddaşda yaşadılır və ona həsr olunmuş video-materiallar yayımlanmışdır.[8]
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 "Balo bəy Vəkilov". Haqqinda.az. İstifadə tarixi: 18 dekabr 2025.
- ↑ 1 2 "Andranikə qarşı vuruşan xalq qəhrəmanı Balo bəy Vəkilov". Turkustan.az. İstifadə tarixi: 18 dekabr 2025.
- ↑ 1 2 "Ermənilərlə döyüşmüş Vəkilovlar nəsli". anl.az. İstifadə tarixi: 18 dekabr 2025.
- ↑ "Görkəmli dövlət xadimi Tofiq bəy Vəkilov". QHT.az. İstifadə tarixi: 18 dekabr 2025.
- ↑ "Xalq qəhrəmanı Balo bəy Vəkilovun məzarı ziyarət olunub". 525.az. 1 dekabr 2023. İstifadə tarixi: 18 dekabr 2025.
- ↑ "Dərələyəz icması xalq qəhrəmanı Balo bəy Vəkilovun məzarını ziyarət edib". Butov.az. İstifadə tarixi: 18 dekabr 2025.
- ↑ "Dərələyəz icması xalq qəhrəmanı Balo bəy Vəkilovun məzarını ziyarət edib". QHT.az. İstifadə tarixi: 18 dekabr 2025.
- ↑ "Balo bəy Vəkilov haqqında video material". YouTube. İstifadə tarixi: 18 dekabr 2025.