Vikipediya ?

Azəri dili

Azəri dili (fars. آذری Āḏarī) – İran dilləri qrupuna daxil olduğu iddia edilən və mövcudluğu təsdiqlənməyən qədim dil.

Azəri dili
Orijinal adı Āḏarī
Ölkələr İran(Ərdəbil, Şərqi Azərbaycan və Qərbi Azərbaycan ostanları, Zəncan), Azərbaycan(Kürdən cənubda)
Regionlar Atropatena
Azərbaycan dili tərəfindən sıxışdırılıb çıxarılmışdır
Ölü dil XVII əsrə qədər mövcud olub; tati dilinə çevrilib
Təsnifatı
Kateqoriya Avrasiya dilləri

Hind-Avropa dilləri

Hind-İran dilləri
İran dilləri
Şimal-qərbi iran dilləri yarımqrupu
Yazı ərəb əlifbası
Glottolog

Azərbaycan mənşəli İran tədqiqatçısı Əhməd Kəsrəvi 1921-ci ildə "Azəri ya Zəban Bastane Azərbaycan" adlı əsərini nəşr etmişdir. Müəllif bu əsərində azərbaycanlıların türksoylu olmadıqları, azəri adlı ayrı bir millət olduqları fikrini irəli sürmüşdü. Kəsrəviyə görə Azərbaycan dili türk dil ailəsinə mənsub deyildir və İran mənşəlidir. Onun araşdırmalarına görə azərilər Səlcuqların İrana gəlməsi ilə türkləşməyə başlamışlar.

Kitabda Əhməd Kəsrəvi öz ehtimalını isbat etmək üçün bu dildən təsdiq gətirə bilmir və ancaq talış dilindən nümunələr verir .

"Azəri ya Zəban Bastane Azərbaycan" kitabının həmin dövrdə İngiltərə konsulluğunun tapşırıqı ilə yazdığı isbat edilir .

Mündəricat

Nümunələr

Aşağıda olan siyahıda azəri dilində olan bəzi sözlərin, digər dillərdə olan mənaları göstərilmişdir.

Azəricə Zazaca Farsca Kürdcə Türkce
berz berz boland berz yüksek
herz erz hêl hil atmak
sor ser sal sal yıl/güneş
dêl zerri dêl dil yürek
hre hire se ağaç
des des dah deh on

İstinadlar

  1. Сумбатзаде А.С. "Азербайджанцы -- этногенез и формирование народа"
  2. Алиев Играр. "Очерк истории Атропатены"
  3. Б.В.Хеннинг Древний язык Азербайджана
  4. Миллер Б.В. К вопросу об языке населения Азербайджана до отуречения этой области
  5. Al Mas'udi, Kitab al-Tanbih wa-l-Ishraf, De Goeje, M.J. (ed.), Leiden, Brill, 1894, pp. 77-8. "There are, then, different languages such as Pahlavi, Dari, Azari, as well as other Persian languages"
  6. Encyclopaedia Iranica. Azari, the Old Iranian Language of Azerbaijan
  7. Lazard, Gilbert 1975, "The Rise of the New Persian Language". "Azarbaijan was the domain of Adhari, an important Iranian dialect which Masudi mentions together with Dari and Pahlavi"
  8. Professor Ighrar Aliyev. The History of Aturpatakan.
  9. M. Reza Ghods Iran in the twentieth century: a political history. — Lynne Rienner, 1989. — S. 170. — ISBN 0744900239, 9780744900231
  10. ( یادمانهای ترکی باستان ) türk dilinin əski abidələri , mühəmmədzadə sediq , əxtər intişarati , təbriz
  11. Hüseyn mühəmməd zadə sediq , qara məcmuə ( şeyx səfiyiddin ərdəbiliy )
  12. Source: Paul, Ludwig. (1998) "The Position of Zazaki Among West Iranian languages."

Həmçinin bax

Xarici keçidlər

Mənbə — ""

Informasiya Melumat Axtar

Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2019