Vikipediya ?

Azərbaycan Olimpiya Oyunlarında
Azərbaycan Olimpiya Oyunlarında

Azərbaycan bayrağı
BOK kodu  AZE
MOK Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsi
Sayt
Olimpiya tarixi
Yay Olimpiya Oyunları
19921996200020042008201220162020
Qış Olimpiya Oyunları
199820022006201020142018


Azərbaycan

Mündəricat

Tarixi

1992—Barselona

1992-ci ildə baş tutan XXV Yay Olimpiya Oyunları ərəfəsində dünyanın siyasi xəritəsi dəyişdi. 1991-ci ilin sonunda SSRİ dağıldı və onun tərkibinə daxil olan dövlətlər müstəqillik qazandı. Bu dövlətlərin növbəti Olimpiya Oyunlarında iştirakı məsələsi isə Beynəlxalq Olimpiya Komitəsini (BOK) problem qarşısında qoyurdu. Müstəqillik əldə edən dövlətlər öz Olimpiya Komitələrini təsis etsədə, 1992-ci ildə BOK bu Komitələrin çoxunu tanımırdı. Bununla yanaşı, başqa bir problem də hökm sürürdü. Yeni yaranmış müstəqil dövlətlərin idmançıları lisenziya yarışlarında öz ölkələrinin bayrağı altında çıxış etmədi. Dünya və Avropa Çempionatlarında, lisenziya yarışlarında SSRİ-nin bayrağı altında çıxış etdi. Buna görə də, müstəqil dövlətlərin əksəriyyəti Olimpiya Oyunlarına sərbəst qatılmağ hüququna malik deyildi. Buna görə də, BOK tərəfindən Müstəqil Dövlətlər Birliyinin (MDB) komandasının Olimpiya Oyunlarına buraxılması qərara alındı. Bu komanda Barselonada BOK-un bayrağı altında çıxış etdi. MDB-nin himni və bayrağı olmadığından komanda yarışlarının qaliblərinin mükafatlandırılması zamanı BOK-un, şəxsi yarışlarda isə idmançının təmsil etidiyi ölkənin bayrağının qaldırılması qərara alındı.

Barselonada baş tutan XXV Yay Olimpiya Oyunlarının 26 iyul keçirilən təntənəli açılış mərasimində üçrəngli Azərbaycan bayrağını Avropa çempionu, cüdoçu Nazim Hüseynov apardı. O üçrəngli bayrağın arxasında Azərbaycanın 5 idmançısı gedirdi. Azərbaycanın birinci medalı cüdoçu Nazim Hüseynov qazandı. Bu Azərbaycan idmanı tarixində əlamətdar hadisə idi. Barselonada Azərbaycanın bayrağı qaldırıldı və himni səsləndirildi. Azərbaycana növbəti medalı isə idman gimnastı Valeri Belekni qazandırdı. O fərdi çoxnövçülükdə bürünc medal qazandı.

1996—Atlanta

Əsas məqalə: Azərbaycan 1996 Yay Olimpiya Oyunlarında

1996-cı ildə Azərbaycan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarına artıq tamam müstəqil dövlət kimi qatıldı. Amerika Birləşmiş Ştatlarının Atlanta şəhərində baş tutan Olimpiya Oyunlarında Azərbaycanın 23 idmançısı mübarizə apardı. Müstəqil Azərbaycan Atlanta Olimpiadası üçün hazırlıq işlərinə 1994-cü ildə Gənclər və İdman Nazirliyi yaradıldıqdan sonra başladı. 1996-cı il iyunun 29-da Zuğulbadakı Gənclik İdman Kompelksində Olimpiyaçılarla Azərbaycan Prezidentinin görüşü keçirildi. Yolasalma mərasimində Heydər Əliyev nitq söylədi. Daha sonra Nazim Hüseynov, İradə AşumovaNamiq Abdullayev Azərbaycanı Olimpya Oyunlarında ləyaqətlə təmsil edəcəklərinə and içdi.

Atlantada baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarının 19 iyul tarixində keçirilən açılış mərasimində Azərbaycanın üçrəngli bayrağını 4 il Barselonada Olimpiya çempionu adını qazanan cüdoçu Nazim Hüseynov apardı. Azərbaycan Atlantadan vətənə bir medalla qayıtdı. Azərbaycanın medal ümidlərini, yalnızca sərbəst güləşçi, 2 qat Avopa çempionu Namiq Abdullayev doğrultdu. Namiq Abdullayev Atlantada yüksək texnika və əzmkarlıq nümayiş etdirdi. Namiq Abdullayev finala gədər bütün rəqiblərinə qalib gəldi. Final görüşəndə isə Namiq Abdullayev Olimpiya çempionu Bolqarıstanlı Valentin Yordanova hakimlərin qərəzli qərarı nəticəsində məğlub oldu və Azərbaycana XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında yeganə medalı qazandırdı. Amma Azərbaycan Atlantadan vətənə daha bir neçə medalla dönə bilərdi. Beləki boksçu Ədalət Məmmədov yarım-finalda yenə də hakimlərin Azərbaycana qarşı olan qərəzli qərarına görə özündən zəif və təcrübəsiz Nigeriyalı rəqibinə məğlub oldu. Yenə də hakimlərin qərəzli qərarlarına baxmayarq Atlanta Olimpiadası Azərbaycan idmanının tarixinə qızıl hərflərlə yazıldı.

1998—Naqano

Əsas məqalə: Azərbaycan 1998 Qış Olimpiya Oyunlarında

1998-ci ildə Azərbaycan tarixində birinci dəfə müstəqil ölkə kimi Qış Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Hələ sovet dövründə Bakıda qış idman növlərinin inkişafı üçün baza yaradılması istiqamətində müəyyən işlər görüldü, addımlar atıldı. Bakıda idman saraylarında fiqurlu konkisürmə üzrə yarışlar baş tutdu. Lakin Azərbaycanın cənub ölkəsi olması qış idman növlərinin kifayət gədər inkişafı üçün imkanlar yaratmadı. Buna baxmayarq Azərbaycan 1998-ci ildə Yaponiyanın Naqano şəhərində baş tutan XVIII Qış Olimpiya Oyunlarına qatıldı. 5 idmançı ilə Naqanoya yollanan Azərbaycanın, 7 fevral tarixində baş tutan açılış mərasimində bayrağını fiqurlu konkisürmə idmanında çıxış edən Yuliya Vorobyeva apardı. Azərbaycan komandası əsasən Naqanoya legioner idmançılarla yollandı.

Fiqurlu konkisürmə yarışlarında çıxış edən Yuliya Vorobyeva və İqor Paşkeviç 16-cı yeri tutdu. İnqa Rodionova və Aleksandr Aniçenko dueti isə 18-ci yeri tutdu. Dağ xizəki yarışlarında çıxış edən Elbrus İsaqov isə xəstələndiyinə görə mübarizə apardı.

2000—Sidney

Əsas məqalə: Azərbaycan 2000 Yay Olimpiya Oyunlarında

1997-ci ilin dekabr ayında Sidney Olimpiadasına hazırlıq konsepsiyası təsdiq olundu. 1998-ci ilin yanvarında idmançıların sosial problemləri ilə bağlı bir sıra məsələlər həll olundu, federasiyaların işində səliqə-səhman yaradıldı, idmançıların təlim-məşq prosesi təşkil edildi, onların yarışlarda iştirakı təmin olundu. 1997-ci ilin sonunda Azərbaycan idmançıları Sidney Olimpiadasın üçün birinci lisenziyanı qazandı. Sidney Olimpiadasın ərəfəsində lisenziyaların sayı 31-ə çatdı. MOK-un idmançılar üçün təşkil etdiyi son təlim-məşq toplantıları avqustun birinci yarısında başa çatdı. Avqustun sonlarında isə idmançıların Avstraliyaya yola salma mərasimi baş tutdu.

Avqustun 25-də Xəzər dənizinin sahilində Zuğulba qəsəbəsində yerləşən Beynəlxalq Turizm Mərkəində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər ƏliyevMOK-un Prezidenti İlham Əliyevin iştirakı ilə yola salma mərasimi baş tutdu. Mərasimdə cüdo üzrə məşqçi Ağayar Axundzadə və 1996 Atlanta Olimpiadasının gümüş medalçısı Namiq Abdullayev Azərbaycanın idman şərəfini ləyaqətlə qoruyacaqlarına, Sidneydən medallarla qayıdacaqlarına söz verdilər. Mərasimin sonunda Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyev idmançılara tövsiyələrini, xeyir-duasını verdi. Onlara uğurlu yol arzuladı. Heydər Əliyev Olimpiya Oyunlarının necə əhəmiyyətli, necə möhtəşəm bir hadisə olduğunu vurğulayaraq dedi.

"XXVII Yay Olimpiya Oyunları 20-ci əsrin son oyunlarıdır. Olimpiya Oyunları hər dəfə bəşəriyyətdə əlamətdar hadisə kimi qiymətləndirilmişdir. Ancaq 20-ci əsrə yekun vuran və bu əsrdə Beynəlxalq Olimpiya Hərəkatının nə qədər əhəmiyyətli olduğunu nümayiş etdirən XXVII Sidney Yay Olimpiya Oyunları olacaqdır."
Heydər Əliyev

15 sentyabrda Sidneydə 20-ci əsrin sonuncu Olimpiya Oyunlarının açılış mərasimi baş tutdu. Açılış mərasimində üçrəngli Azərbaycan bayrağını meydana 1996 Atlanta Olimpiadasının gümüş medalçısı Namiq Abdullayev gətirdi. O üçrəngli bayrağın arxasından Azərbaycanın 31 idmançı addımlayırdı. Azərbaycan idmançıları sırasında Avropa və Dünya çempionaları var idi. Cüdoçu Elçin İsmayılov, güləşçi Namiq Abdullayev və stend atıcısı Zemfira Meftahətdinova Sidneydə Azərbaycanın üçrəngli bayrağını dalğalandırmağ arzusu ilə alışıb yanırdılar. Azərbaycan Sidneydə birinci medalını 21 sentyabr tarixində qazandı. Bu tarix Azərbaycan idmanının tarixinə qızıl hərflərlə həkk olundu. Stend atıcısı Zemfira Meftahətdinova ən yaxın izləyicisini 3 xal qabaqlayaraq Olimpiya çempionu adını qazandı. Azərbaycan növbəti medalını 30 sentyabr tarixində qazandı. 4 il əvvəl Atlantada hakimlərin qərəzli qərarına görə qızıl medalı əldən verən Namiq Abdullayev bu səfər Amerika Birləşmiş Ştatlarının idmançısı Dünya Çempionu Samuel Hensona inamla qalib gələrək Olimpiya çempionu adını qazandı. Namiq Abdullayevin bu zəfəri Azərbaycanda əsl toy-bayrama çevrildi. Azərbaycana Sidneydə növbəti medalı boksçu Vüqar Ələkbərov qazandırdı. 75 kq. çəki dərəcəsində çıxış edən 19 yaşlı gənc boksçu Vüqar Ələkbərov yarım-finala gədər inamla addımladı və planetin bir nömrəli idman yarışının bürünc medalını qazandı. Azərbaycan ümumi olaraq Sidney Olimpiadasında 3 medal qazandı. 2 qızıl və 1 bürünc medal. Azərbaycan bu göstərici ilə medal sıralanmasında 34-cü yeri tutdu.

4 oktyabr tarixində Azərbaycan xalqı öz qəhrəmanlarını qarşıladı. Binə Hava Limanından uzaq Avstraliyaya yola saldığları övladlarını şan-şöhrətlə, təntənə ilə vətənə qayıtdı. Hava Limanından başlayaraq şəhər boyu Azərbaycan xalqı onları salamladı. 18 oktyabr tarixində isə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyev olimpiyaçıları qəbul etdi. Həmin gün Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpasının 9-cu ili tamam olurdu. Prezident Sarayında baş tutan qəbulda idmançılara və onların məşqçilərinə orden və medallar təqdim olundu.

2002—Solt Leyk Siti

Əsas məqalə: Azərbaycan 2002 Qış Olimpiya Oyunlarında

Azərbaycan 2002-ci ildə növbəti dəfə Qış Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Amerika Birləşmiş Ştatlarının Solt Leyk Siti şəhərində baş tutan XIX Qış Olimpiya Oyunlarına Azərbaycanın 4 idmançısı qatıldı. Azərbaycan bayrağını 8 fevral tarixində keçirilən açılış mərasimində Sergey Rılov apardı.

Azərbaycanın idman şərəfini dağ xizəki idmanında Elbrus İsaqov qorudu. Elbrus İsaqov 4 il əvvəl Naqano Olimpiadasına lisenziya qazansada xəstələndiyi üçün yarışlara qatıla bilmədi. Bu səfər Elbrus İsaqov Solt Leyk Siti Olimpiadasında debüt etdi və 2-ci mərhələdə mübarizəni dayandırdı. Fiqurlu konkisürmədə isə Kristin Freyzer və İqor Lukanin dueti 34.6 xalla 32 ölkənin nümayəndələri sırasında 17-ci yeri tutdu. Fiqurlu konkisürmədə Azərbaycanın digər nümayəndəsi Sergey Rılov isə imkanlarından aşağı səviyyədə çıxış etdi. Sergey Rılov 28 idmançı sırasında 24-cü yeri tutdu.

2004—Afina

Əsas məqalə: Azərbaycan 2004 Yay Olimpiya Oyunlarında

2006—Turin

Əsas məqalə: Azərbaycan 2006 Qış Olimpiya Oyunlarında

Azərbaycan 2006-cı ildə növbəti Qış Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Bu səfər Azərbaycan İtaliyanın Turin şəhərində baş tutan XX Qış Olimpiya Oyunlarında 2 idmançı ilə təmsil olundu. Azərbaycanın üçrəngli bayrağını 10 fevral tarixində baş tutan açılış mərasimində meydana Mirkamil Rəhimov gətirdi.

Azərbaycanın idman şərəfini Turində Kristin Freyzer və İqor Lukanin dueti qorudu. Fiqurlu konkisürmə idmanında çıxış edən bu duet 4 il əvvəl Solt Leyk Sitidə baş tutan Olimpiya Oyunlarında da Azərbaycanın şərəfini qorudu. Kristin Freyzer və İqor Lukanin bu səfər 148.24 xal topladı və 24 idmançı sırasında 19-cu yeri tutdu.

2008—Pekin

Əsas məqalə: Azərbaycan 2008 Yay Olimpiya Oyunlarında

 
Azərbaycan nümayəndə heyəti 12 fevral tarixində Kanadanın Vankuver şəhərində XXI Qış Olimpiya Oyunlarının açılış mərasimində.

2010—Vankuver

Əsas məqalə: Azərbaycan 2010 Qış Olimpiya Oyunlarında

2010-cu ildə Azərbaycan tarixində 4-cü dəfə Qış Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Qış idman növlərinin inkişaf olmadığı Azərbaycan yenə vətənə medalsız döndü.

2012—London

Əsas məqalə: Azərbaycan 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında

2014—Soçi

Əsas məqalə: Azərbaycan 2014 Qış Olimpiya Oyunlarında

Əsas məqalə: Azərbaycan 2016 Yay Olimpiya Oyunlarında

Medal cədvəli

İl İdmançı       Cəmi Yer İl İdmançı       Cəmi Yer
1952—1988   SSRİ tərkibində 1952—1988   SSRİ tərkibində
  1992 Barselona 5 1 0 1 2   1992 Albervil iştirak etmədi
  1996 Atlanta 23 0 1 0 1 61   1994 Lillehammer
  2000 Sidney 31 2 0 1 3 34   1998 Naqano 5 0 0 0 0
  2004 Afina 36 1 0 4 5 50   2002 Solt Leyk Siti 4 0 0 0 0
  2008 Pekin 44 1 1 4 7 39   2006 Turin 2 0 0 0 0
  2012 London 53 2 2 5 9 30   2010 Vankuver 2 0 0 0 0
  2016 Rio de Janeyro 56 1 7 10 18 39   2014 Soçi 4 0 0 0 0
  2020 Tokio   2018 Pxençxan
Cəmi 8 12 25 45 Cəmi 0 0 0 0

İdman növləri

Sıra İdman növü       Cəmi
1   Güləş 4 4 5 13
2   Cüdo 2 2 1 5
3   Atıcılıq 1 0 2 3
4   Boks 0 0 6 6
5   İdman Gimnastikası 0 0 1 1
Cəmi 7 7 15 29

Medalçıların siyahısı

Əsas məqalə: Azərbaycanın Olimpiya Oyunlarında medal qazanan idmançılarının siyahısı

Sıra Medal Medalçı İdman növü Yarış növü İl
1   Nazim Hüseynov   Cüdo Kişilər, -60 kq.   1992 Barselona
2     İdman Gimnastikası Kişilər, Fərdi, Çoxnövçülük   1992 Barselona
3   Namiq Abdullayev   Güləş Kişilər, Sərbəst, 52 kq.   1996 Atlanta
4   Zemfira Meftahətdinova   Atıcılıq Qadınlar, Stend   2000 Sidney
5   Namiq Abdullayev   Güləş Kişilər, Sərbəst, 54 kq.   2000 Sidney
6   Vüqar Ələkbərov   Boks Kişilər, 75 kq.   2000 Sidney
7   İradə Aşumova   Atıcılıq Qadınlar, 25 m., tapança   2004 Afina
8   Zemfira Meftahətdinova   Atıcılıq Qadınlar, Stend   2004 Afina
9   Fərid Mansurov   Güləş Kişilər, Yunan-Roma, 66 kq.   2004 Afina
10     Boks Kişilər, 48 kq.   2004 Afina
11   Ağası Məmmədov   Boks Kişilər, 51 kq.   2004 Afina
12   Elnur Məmmədli   Cüdo Kişilər, -73 kq.   2008 Pekin
13   Rövşən Bayramov   Güləş Kişilər, Yunan-Roma, 55 kq.   2008 Pekin
14   Mövlud Mirəliyev   Cüdo Kişilər, -100 kq.   2008 Pekin
15   Mariya Stadnik   Güləş Qadınlar, Sərbəst, 48 kq.   2008 Pekin
16   Xetaq Qazyumov   Güləş Kişilər, Sərbəst, 96 kq.   2008 Pekin
17   Şahin İmranov   Boks Kişilər, 57 kq.   2008 Pekin
19   Rövşən Bayramov   Güləş Kişilər, Yunan-Roma, 55 kq.   2012 London
20   Emin Əhmədov   Güləş Kişilər, Yunan-Roma, 74 kq.   2012 London
21   Mariya Stadnik   Güləş Qadınlar, Sərbəst, 48 kq.   2012 London
22   Yuliya Ratkeviç   Güləş Qadınlar, Sərbəst, 55 kq.   2012 London
23   Teymur Məmmədov   Boks Kişilər, 91 kq.   2012 London
24   Məhəmmədrəsul Məcidov   Boks Kişilər, +91 kq.   2012 London
25   Toğrul Əsgərov   Güləş Kişilər, Sərbəst, 60 kq.   2012 London
26   Şərif Şərifov   Güləş Kişilər, Sərbəst, 84 kq.   2012 London
27   Xetaq Qazyumov   Güləş Kişilər, Sərbəst, 96 kq.   2012 London
28   Rüstəm Orucov   Cüdo Kişilər, -73 kq.   Rio-de-Janeyro
29   Elmar Qasımov   Cüdo Kişilər, -100 kq.   Rio-de-Janeyro

2 dəfə medal qazanan idmançılar

Sıra İdmançı İdman növü       Cəmi
1 Namiq Abdullayev   Güləş 1 1 0 2
2 Zemfira Meftahətdinova   Atıcılıq 1 0 1 2
3 Rövşən Bayramov   Güləş 0 2 0 2
4 Mariya Stadnik   Güləş 0 1 1 2
5 Xetaq Qazyumov   Güləş 0 0 2 2

Bayraqdarların siyahısı

Sıra Yarış Bayraqdar
1   1996 Atlanta Nazim Hüseynov
2   1998 Naqano Yuliya Vorobyeva
3   2000 Sidney Namiq Abdullayev
4   2002 Solt Leyk Siti Sergey Rılov
5   2004 Afina Nizami Paşayev
6   2006 Turin Mirkamil Rəhimov
7   2008 Pekin Fərid Mansurov
8   2010 Vankuver Fuad Quliyev
9   2012 London Elnur Məmmədli
10   2014 Soçi Rəhman Xəlilov
11   2016 Rio de Janeyro Teymur Məmmədov

Həmçinin bax

Xarici keçidlər

İstinadlar

Mənbə — ""

Informasiya Melumat Axtar

Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2oo4-2o18