Atatürk şəxsiyyətinə pərəstiş

Atatürkün qəhrəman və heç nədən təsirlənməyən, hər mövzuda düzgün siyasət yeridən, səhv etməyən lider kimi düşünülməsini ifadə edir. Mustafa Kamalın milli qəhrəman obrazı İstiqlaliyyət müharibəsində başlayıb 1927-ci ildən etibarən daha böyümüşdür və bu obraz XX əsrdə oxşarları içərisində ən uzunömürlü şəxsiyyətə pərəstiş halını almışdır.

Çanaqqala döyüşündə "Anafartalar qrupu"nun komandiri olan polkovnik Mustafa Kamal qələbədən sonra ictimai rəy nəticəsində "Anafartalar Qəhrəmanı" olaraq tanınmışdır. Bir çox yazıçının yazdığına görə XX əsrin əvvəllərində Osmanlının hərbi və siyasi məğlubiyyətləri ağır rüsvayçılıq yaşayan türk xalqı Anafartalar Qəhrəmanı Mustafa Kamalı o dövrdə türklük və müsəlmanlıq şərəfini xilas edə biləcək ümid olaraq görürdü. M. Kamal 1919-cu ildə İstiqlaliyyət müharibəsinin öndəri oldu və iki il ərzində qəhrəman mərtəbəsinə çatdı. Sakarya döyüşündən əvvəl baş komandir olan Mustafa Kamal artıq İstanbul və bütün Anadoluda simvola çevrilmişdi: adına toplu dualar oxunurdu. Sakarya döyüşünün qazanılmasından sonra "Qazi" ləqəbini aldı və "Qazi həzrətləri" kimi tanınmağa başladı. 1923-cü ildə Türkiyə Respublikasının qurucusu və ilk prezidenti oldu.

Mustafa Kamal qazanılan bütün uğurların "xalqın uğuru" olduğunu vurğulamışdır. Xalqın atası olduğunu ifadə etmək üçün TBMM 24 noyabr 1934-cü ildə Kamala "Atatürk" soyadını verdi. "Ulu öndər", "Əbədi baş komandir", "Baş müəllim" ləqəbləri ona sağlığında verilmişdir.

1938-ci ildə ölümündən sonra keçirilən Cümhuriyyət Xalq Partiyası qurultayında isə "Əbədi şef" adlandırıldı. Beləliklə, Atatürk Cümhuriyyət Xalq Partiyasının sonsuza qədər şefi seçilərək partiyada ölümsüzləşdirilmişdir.

Atatürk pərəstişi Türkiyədə hərbi çevrilişlərdən sonra böyüdüldü. Atatürk obrazı və ədəbiyyatı 27 may 1960-cı il çevrilişindən sonra mühüm dərəcədə böyüdü. Atatürk pərəstişinin qurulması əsas 12 sentyabr 1980-ci il çevrilişindən sonra başladı. Belə ki, "Nə xoş türkəm deyənə" və yaxud "Yurdda sülh, dünyada sülh" aforizmləri yazılan Atatürk abidələri yayılmağa başladı.

Hazırkı Türkiyədə Atatürk "milli ata" kimi təmsil edilir. Atatürk adı Türkiyədə ən çox istifadə edilən küçə-bulvar-meydan adıdır; bulvarlarda, ictimai binaların və məktəblərin həyətlərində Atatürk heykəlləri yer alır; Türkiyədə çap olunan bütün kağız pulların üzərində Atatürkün portreti mövcuddur.