Amanda Kerfştedt (isv. Hilda Augusta Amanda Kerfstedt; 5 iyun 1835[2][3][…] – 10 aprel 1920[2][3][…]) — isveçli yazıçı-romançı, dramaturq və tərcüməçi. XIX əsrin sonu və XX əsrin əvvəllərində İsveçdə məşhur olmuşdur. Qadın hüquqları hərəkatında iştirak etmiş, 1888-1891-ci illərdə nəşr olunan feminist jurnalı "Dagny"nin redaktoru olmuşdur.[4]
Amanda Kerfştedt | |
---|---|
isv. Amanda Kerfstedt[1] | |
![]() | |
Doğum tarixi | 5 iyun 1835[2][3][…] |
Doğum yeri | Eskilstun |
Vəfat tarixi | 10 aprel 1920[2][3][…] (84 yaşında) |
Vəfat yeri | Qustav-Vaza |
Fəaliyyəti | yazıçı, tərcüməçi |
![]() |
Amanda Kerfştedt 5 iyun 1835-ci ildə Eskilstuna şəhərində anadan olmuşdur. Onun atası Sven Avqust Hallstryom (isv. Sven August Hallström) Eskilstuna şəhərinin meri vəzifəsində çalışmışdır. Ata altı övladının tərbiyəsində fəal iştirak edirdi.[5] Amanda uşaqlıqdan "nəcib gənclər, qürurlu quldurlar və qaranlıq zindanlar" haqqında kiçik hekayələr yazırdı. Səkkiz yaşında Kerfştedt, təhsil almaq üçün Stokholma göndərilmişdir. 13 yaşında anası ağır xəstələndiyi üçün valideyn evinə qayıtmış və ev təsərrüfatına, kiçik bacılarına baxmaq məsuliyyətini üzərinə götürmüşdür.[6]
1855-ci ildə Kerfştedt qırx yaşlı Benqt Qustav Lindqren (Bengt Gustaf Lindgren) ilə evlənmişdir. Bu nikahdan Elin adlı oğlu dünyaya gəlmiş, sonradan o, ədəbiyyat tənqidçisi kimi tanınmışdır.[7] 1858-ci ildə həyat yoldaşı vəfat etdikdən sonra, 1872-ci ildə Amanda Piter Kerfştedt (Petrus Kerfstedt) ilə ailə qurmuşdur. 1879-cu ildə ailə Stokholma köçmüşdür. Piter Kerfştedt yeni yaradılmış korlar məktəbinin direktoru təyin olunmuşdur. Onun ilk kitabı "Tiggargossen och qvastgubbens dukater" 1865-ci ildə nəşr olunmuş, ardınca "Signhild och hennes vänner" ("Sidhild və onun dostları") adlı kitabı çap edilmişdir.[8] Kerfştedt romanlar, hekayələr, dram əsərləri, uşaq kitabları, qəzet məqalələri, icmallar və başqa yazılar yazmışdır. 1865-1916-cı illər arasında on uşaq kitabı və on böyüklər üçün kitab nəşr etdirmişdir. Yazıçının ən məşhur əsərləri "Kiçik və Böyük" (1882, "Små och stora"), "Tarlalar və çəmənliklər arasında" (1895, "Bland fält och ängar") və "Bränningar" (1899) olmuşdur.[9]
Uşaqlar üçün yazdığı bir çox əsərlər Folkeskolens Barntidning jurnalında çap olunmuşdur.[10] Kerfştedt eyni zamanda ingilis və norveç dillərindən İsveç dilinə bədii ədəbiyyat tərcümələri ilə məşğul olmuş, uşaq kitablarına resenziyalar yazmış və mətbuat üçün məqalələr qələmə almışdır.[11] O, Harriyet Biçer-Stounun məşhur romanı "Tom dayının daxması"nı İsveç dilinə tərcümə etmişdir. XX əsrin əvvəlləri Amanda Kerfştedt və onun ailəsi üçün çətin olmuşdur. 1903-cü ildə həyat yoldaşı Piter Kerfştedt Tomteboda məktəbindəki vəzifəsindən azad edilmiş, 1906-cı ildə isə vəfat etmişdir.[12] Oğlu Elin Lindqren isə 1904-cü ildə dünyasını dəyişmişdir. Amanda Kerfştedtin maddi problemləri yaranmışdır. Yazıçının son romanı "Maja" 1916-cı ildə, onun 81 yaşı olanda nəşr olunmuşdur.[13]
- Vid vägkanten: berättelser och skizzer. 1-2. Stockholm: Björck. 1880–1883. OCLC 186949660.
- Kärlek och andra berättelser. Stockholm: Beijer. 1885. OCLC 1273316587.
- Eva: berättelse. Stockholm: Hæggström. 1888. OCLC 1023311861.
- I vind och motvind: noveller och utkast. Stockholm: Beijer. 1889. OCLC 186040780.
- Holger Vide. Stockholm: Geber. 1893. OCLC 186040771.
- Bränningar: verklighetsbilder. Stockholm: Geber. 1899. OCLC 67888403.
- Reflexer. Iduns romanbibliotek. Stockholm: Idun. 1901. OCLC 942496747.
- Åtta dagars skilsmässa. Stockholm: Nyman. 1908. OCLC 186718075.
- Maja: en kärlekshistoria från en romantisk tid. Stockholm: Geber. 1916. OCLC 186180782.
- Synd: noveller av det moderna genombrottets kvinnor. Stockholm: Ordfront. 1993. ISBN 9789173244251.
- Contains the author's isv. Synd, originally published in Finsk Tidskrift in 1881.
- Tiggargossen eller Qvastgubbens dukater: svenskt original. Barnens egen boksamling. Stockholm: Sigfrid Flodin. 1865. OCLC 924451284.
- Signild och hennes vänner: ett exempel för unga flickor. Barnens egen boksamling. 2. Stockholm: Sigfrid Flodin. 1865. OCLC 938197320.
- Små och stora: berättelser för barn. Stockholm: Beijer. 1882. OCLC 186660812.
- "Glädjens blomster" med flera berättelser för barn. P. A. Norstedt & söners ungdomsböcker. 5. With illustrations by Ottilia Adelborg, Jenny Nyström and Hanna Frosterus-Segerstråle. Stockholm: Norstedt. 1891. OCLC 1079926799.
- Bland fält och ängar: berättelse för barn och ungdom. Stockholm: Geber. 1895. OCLC 186040762.
- En liten prinsessa: saga. With 7 prints by Jenny Nyström. Stockholm: Hökerberg. 1898. OCLC 247142594.
- Blåklint: berättelser för barn. Stockholm: Geber. 1902. OCLC 186447565.
- Susanne: ett ungt hjärtas historia. Stockholm: Hierta. 1903. OCLC 186447578.
- Tipp: berättelse för barn. P. A. Norstedt & Söners ungdomsböcker. 82. Stockholm: Norstedt. 1903. OCLC 186457510.
- Abdullah: sångaren från Beda och andra berättelser för barn. P. A. Norstedt & Söners Ungdomsböcker. 103. Stockholm: Norstedt. 1908. OCLC 186737004.
- ↑ http://www2.ub.gu.se/kvinndata/portaler/rostratt/pdf/rostrattsfragan.pdf.
- ↑ 1 2 3 4 Kerfstedt, släkter (швед.). // Svenskt biografiskt lexikon 1975. S. 68.
- ↑ 1 2 3 4 Hilda Augusta Amanda Kerfstedt 1835-06-05 — 1920-04-10 Författare, översättare.
- ↑ Adlersparre, Sophie, redaktor"Den nutida svenska prosadikten". Tidskrift för hemmet (isveç). 5. 1878: 273–290.
- ↑ Andersson, Maria. "Moderskap och emancipation: den kvinnliga sjukligheten i Amanda Kerfstedts barn- och vuxenlitteratur". Tidskrift för litteraturvetenskap (isveç). 2006 (2). 2006: 54–73. ISSN 1104-0556.
- ↑ Andersson, Maria. Att bli människa: barn, sedlighet och kön i Amanda Kerfstedts, Helena Nybloms och Mathilda Mallings författarskap 1880-1910 (Tezis) (isveç). Stockholm University. 2010. ISBN 9789170610875.
- ↑ Dahlgren, Lotten. Kleman, Ellen (redaktor). "Till Amanda Kerfstedt. Några ord av en vän". Dagny (isveç). Stockholm: Fredrika Bremer Association. 3 (24). 1910: 1–2.
- ↑ Högman, Ernst, redaktor"Amanda Kerfstedt". Idun (isveç). Stockholm. 28 (24). 1915: 3.
- ↑ Englund, Boel. Barnet som nisch // Rätten till ordet: en kollektivbiografi över skrivande Stockholmskvinnor 1880-1920 (isveç). Carlsson. 2008. 137–174. ISBN 9789173311465..
- ↑ Fitinghoff, Laura. Hellberg, Frithiof (redaktor). "Amanda Kerfstedt". Idun (isveç). Stockholm. 4 (2). 1891: 1–2.
- ↑ Fitinghoff, Rosa. Minnenas kavalkad (isveç). Stockholm: Norstedts. 1948. OCLC 186540301.
- ↑ Hofberg, Herman; Heurlin, Frithiof; Millqvist, Viktor; Rubenson, Olof. Svenskt biografiskt handlexikon (isveç). Stockholm: Bonnier Group. 1906.
- ↑ Grip, Elias. Hjelmqvist, Fredrik; Tynell, Knut (redaktorlar ). "Maja". Biblioteksbladet (isveç). Stockholm. 1. 1916: 180.