Aleksey Nikolayeviç Arbuzov (rus. Алексей Николаевич Арбузов; 13 (26) may 1908[1][2], Moskva[4] – 20 aprel 1986[1][3][…], Moskva[5]) — sovet və rus dramaturqu.
| Aleksey Arbuzov | |
|---|---|
 | |
| Doğum tarixi | 13 (26) may 1908[1][2] |
| Doğum yeri |
|
| Vəfat tarixi | 20 aprel 1986[1][3][…] (77 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Dəfn yeri | |
| Fəaliyyəti | dramaturq, aktyor, yazıçı |
| Fəaliyyət illəri | 1930–1984 |
| Əsərlərinin dili | rus dili |
| Mükafatları |
       |
Arbuzov Moskvada anadan olub, lakin ailəsi 1914-cü ildə Petroqrada köçüb. Atası rus, anası isə yunan idi.[6] On bir yaşında yetim qalan Arbuzov teatrda özünü tapıb və on dörd yaşında Mariinski Teatrında işləməyə başlayıb. 1928-ci ildə Eksperimental Dram Gildiyasında bir qrup gənc aktyora qoşulub; Gildiya dağıldıqdan sonra səyyar təşviqat teatrına qoşulub və orada pyeslər yazmağa başlayıb. 1930-cu ildə Moskvaya köçüb; 1935-ci ildə "Uzun yol" pyesini və 1939-cu ildə onun ən uğurlu iki pyesi olan "Tanya"nı yazıb. Avril Payman onun haqqında yazır: "Onun əsərinin cazibəsi onun həmyaşıdlarına qarşı ağıllı, lakin mehriban münasibətindədir; o, insan zəiflikləri vasitəsilə yaxşı və faydalı bir həyat sürmək üçün əsas istəyi görür və inandırıcı, hətta xoşagələn "müsbət" personajlar yaradır."[7]
Arbuzovun bir neçə pyesi Sovet kontekstində şəxsi transformasiya və qurtuluşdan bəhs edir. "Tanya" (1939) əsərində həyat yoldaşının ölümü ilə məhv olan bir qadın nəhayət Sibir kəndində xəstələrə xidmət etməkdə məna və məqsəd tapır. "İrkutsk Hekayəsi" (1960) əsərində 25 yaşlı Valyanın dayaz və hedonist həyatının Sibirdə bənd tikən ekskavator briqadasının ustası Sergeyin sevgisi ilə necə dəyişdirildiyi təsvir olunur. Sergeyin boğulma qəzasında ölümündən sonra o, tikinti briqadasına qoşulmaqda və uşaqlarını böyütməkdə yeni məna tapır. Onun personajlarının emosional həyatına bu mehriban immersiya bəzi sovet ədəbi tənqidçilərinin tənqidinə səbəb oldu. Məsələn, Dmitri Şeqlov yazırdı: "Arbuzovun pyesinə müraciət etdikdə, ümumbəşəri sevgi, nəciblik və dostluq atmosferinə qərq oluruq; lakin bu gözəl hisslər bizi istiqamətləndirə, səfərbər edə və ya zehnimizi və düşüncələrimizi böyük bir məqsədə yönəldə bilmir."[8] Arbuzovun personajları sinifsiz cəmiyyət qurmaq üçün çalışmaq kimi kommunist idealını qəbul edirlər, lakin Arbuzovu Sovet tamaşaçılarına sevdirən məhz onların şəxsi mübarizələrinin təntənəsidir.[9]
- ↑ 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
- ↑ 1 2 Арбузов Алексей Николаевич // Литераторы Санкт-Петербурга. XX век (rus.). / под ред. О. В. Богданова
- ↑ 1 2 Aleksei Arbuzov // Internet Broadway Database (ing.). 2000.
- ↑ 1 2 Арбузов Алексей Николаевич // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
- ↑ Russian writers and poets. Brief biographical dictionary. — M., 2000.
- ↑ Dukore, Bernard; Eggenberger, David. McGraw-Hill Encyclopedia of World Drama (ingilis). McGraw-Hill. 1972. 85. ISBN 978-0-07-079567-9.
- ↑ Avril Pyman in A.K. Thorlby (ed.), The Penguin Companion to Literature: European (Penguin, 1969), p. 61.
- ↑ Shcheglov, D. "Novatorstvo i inertsiya formy," Teatr, VIII (1954), p. 73.
- ↑ Roberts, S. Introduction to An Irkutsk Story (Pitman Publishing, 1963) p. vii.
- Biography of the playwright Aleksei Arbuzov at Alice in Theaterland