Aleksandr Markoviç Polyakov (rus. Алекса́ндр Ма́ркович Поляко́в; 27 sentyabr 1945, Moskva) — rusiyalı nəzəri fizik. Əvvəllər Moskvadakı Landau İnstitutunda fəaliyyət göstərmiş, 1989-cu ildən isə Prinston Universitetində çalışır və hazırda orada fizika üzrə fəxri (Emeritus) Cozef Henri professorudur.[2][3]
| Aleksandr Markoviç Polyakov | |
|---|---|
| rus. Александр Маркович Поляков | |
 | |
| Doğum tarixi | 27 sentyabr 1945 (80 yaş) |
| Doğum yeri | |
| Elm sahəsi | fizika |
| İş yerləri |
|
| Təhsili |
|
| Üzvlüyü | |
Polyakov kvant sahə nəzəriyyəsinə verdiyi bir sıra fundamental töhfələri ilə tanınır. Bura Gerard 't Hoft-dan asılı olmayaraq, qeyri-Abel kalibrləmə (gauge) nəzəriyyəsində hazırda 't Hooft–Polyakov monopolu adlandırılan fenomen üzərindəki işləri daxildir. Polyakov və həmmüəllifləri, öz növbəsində kvant xromodinamikasında (QCD) vakuum bucağının kəşfinə səbəb olan BPST instantonunu kəşf etmişlər.[4][5] Onun sim nəzəriyyəsinin trayektoriya inteqralı (path integral) formulasiyası nəzəriyyənin konseptual və riyazi dərkində dərin və qalıcı təsir buraxmışdır.[6] Aleksandr Belavin və Aleksandr Zamolodçikov ilə birlikdə yazdığı "İkiölçülü kvant sahə nəzəriyyəsində sonsuz konform simmetriya" adlı məqaləsi ikiölçülü konform sahə nəzəriyyəsinin əsaslarını qoymuşdur və klassik əsər statusuna malikdir.[2][7] Polyakov, həmçinin Kennet Vilsonun Nobel mükafatına layiq görülmüş işindən asılı olmayaraq, renormalizasiyanın (yenidən normallaşdırma) arxasındakı konseptual çərçivənin aydınlaşdırılmasında mühüm rol oynamışdır. O, D-branlardan istifadə edərək AdS/CFT sıçrayışından xeyli əvvəl kalibrləmə/sim (gauge/string) duallığı sahəsində qabaqcıl ideyalar irəli sürmüşdür. Digər fəal tədqiqatlardan illər, hətta onilliklər əvvəl söylədiyi uzaqgörən fərziyyələrə kalibrləmə və sim nəzəriyyələrinin inteqrasiya oluna bilməsi və turbulentlik haqqındakı müəyyən ideyaları daxildir.
Karyerasının çox erkən mərhələlərində, 1965-ci ildə bir tələbə işində Polyakov (Aleksandr Miqdal ilə birlikdə) Piter Hiqqs və digərlərinin nəşrlərindən bir qədər sonra, lakin onlardan asılı olmayaraq dinamik Hiqqs mexanizmini təklif etmişdir.[8] Məqalə "JETP" (Eksperimental və Nəzəri Fizika Jurnalı) redaksiyası tərəfindən yubadılmış və yalnız 1966-cı ildə dərc olunmuşdur.[9][10]
- ↑ https://www.amacad.org/person/alexander-m-polyakov.
- 1 2 "Princeton celebrates Polyakov's 60th". CERN Courier (Mar 1): 2. 2006. 9 iyul 2011 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 sentyabr 2007.
- ↑ "Alexander Polyakov | Department of Physics".
- ↑ Belavin AA; Polyakov AM; Schwartz AS; Tyupkin YS. "Pseudoparticle solutions of the Yang-Mills equations". Phys. Lett. B. 59 (1). 1975: 85–7. Bibcode:1975PhLB...59...85B. doi:10.1016/0370-2693(75)90163-X.
- ↑ Polyakov AM. "Quark confinement and topology of gauge theories". Nucl. Phys. B. 120 (3). 1977: 429–58. Bibcode:1977NuPhB.120..429P. doi:10.1016/0550-3213(77)90086-4.
- ↑ Polyakov AM. "Quantum geometry of bosonic strings". Phys. Lett. B. 103 (3). 1981: 207–10. Bibcode:1981PhLB..103..207P. doi:10.1016/0370-2693(81)90743-7.
- ↑ Belavin AA; Polyakov AM; Zamolodchikov AB. "Infinite conformal symmetry in two-dimensional quantum field theory". Nucl. Phys. B. 241 (2). 1984: 333–80. Bibcode:1984NuPhB.241..333B. doi:10.1016/0550-3213(84)90052-X.
- ↑ Polyakov, A. "A View from the Island". 1992. arXiv:hep-th/9211140.
- ↑ A. A. Migdal and A. M. Polyakov, "Spontaneous Breakdown of Strong Interaction Symmetry and Absence of Massless Particles" Arxivləşdirilib 2013-12-03 at the Wayback Machine, Soviet Physics JETP, July 1966
- ↑ "Paradise Lost – Alexander A. Migdal" (ingilis). İstifadə tarixi: 8 noyabr 2024.