Vikipediya ?

Aşıq Əsəd

Aşıq Əsəd (Rzayev Əsəd Əhməd oğlu) — ustad aşıq, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.

Aşıq Əsəd
Aşıq Əsəd.jpg
Doğum tarixi 1874(1874-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Doğum yeri Göyçə mahalı Böyük Qaraqoyunlu kəndi
Vəfat tarixi 27 aprel 1951(1951-04-27)
Vəfat yeri Tovuz
Dəfn yeri Tovuz
Vətəndaşlığı
Uşaqları Sabir, Bahadur, Yasin, Vidadi, Eyvaz (1938-1976)
Atası Koxa Əhməd Rza oğlu (?-1886)
Anası Gülbəyaz
Fəaliyyəti aşıqlıq
Mükafatları "Şərəf Nişanı" ordeni
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar
Kalinin gives the order "Badge of Honor" to ashug Asad.jpg

Mündəricat

Həyatı

Göyçə mahalının Böyük Qaraqoyunlu kəndində anadan olub. Atası Koxa Əhməd Rza oğlu (?-1886) Tovuzun Bozalqanlı kəndindən olub. Aşıq Ələsgərin şagirdi olmuşdur. Aşiqanə lirik şeirləri ilə yanaşı, xalqın həyatını tərənnüm edən bir sıra şeirlər də yazmışdır. 1895-ci ildən müstəqil aşıqlıq etmiş, el arasında ustad sənətkar kimi tanınmışdır. 1921- ci ildə Qızıl Ordu siralarında banditizmə qarşı mübarizədə iştirak etmişdir. 1931-ci ildə Azərbaycan SSR-in Tovuz şəhərinə köçmüşdür. İ Aşıqlar qurultayında ona Azərbaycanın ilk aşığı adı verilmişdir.

1938-ci ildə Moskvada keçirilən Azərbaycan ədəbiyyatı və incəsənəti ongünlüyünün iştirakçısı olmuş, "Şərəf nişanı" ordeni ilə təltif edilmişdir.

Aşıq Məhəmməd Rzayevin qardaşıdır. Aşıq Əsəd 1951-ci il aprelin 27-də vəfat etmişdir.

                                (Ardı)-bundan  sonra  yazılanlar  Qoşqar  Abduyevə  məxsusdur.(Ardanış  kəndi)

Göyçə mahalının Qaraqoyunlu kəndində 1874-cu ildə dunyaya göz açıb.12 yaşı olarkən atası dunyadan köçur və o bir neçə il muzdurluq edir. Sonra Aşıq Ələsgərə 4-il şəyird olur. Aşıq Ələsgərdən mukəmməl dərs aldıqdan sonra özu şəyird göturub məclislər keçirir. Əsəd 1918-ci ildə daşnaq ordusunun zabiti Selikovun öldurulməsində gunahkar bilinib, qardaçı Məhəmmədlə birgə həbsə alınır. Göyçədə Musavat özəyinin köməyi ilə həbsdən qaçrılır. O uzun muddət Tovuz, Qazax qəzalarında yaşadıqdan sonra 1932-ci ildən Tovuz mahalının Bozalqanlı kəndində məskunlaşır. Aşıq Əsəd 1928-ci ildə aşıqların 1-ci qurultayında yuksək ifaçılığa görə birinci mukafata layiq görulub. O 1930-1940-cı illərdə Respublikada kecrilən incəsənət tədbirlərində iştirak edən ən fəal aşıqlardan biri olub və mukafatlar alıb. Folklorçu H.Əlizadə "Koroğlu"dastanının bir necə qolunu, xalq dastanlarından bir coxunu Aşıq Əsədin dilindən yazıya alır. Aşıq Əsəd aşıq havalarının istifadə olunan butun numunələrindən istifadə edir, hətta unudulanları bərpa edir. Məhz onun bu zəngin biliyinə görə Göyçənin, Tovuzun Qazağın, Şəmkirin bir çox aşıqlqrının yetişməsində Aşıq Əsədin böyuk rolu olmuşdur.

Aşıq Əsəd yaradıcı aşıq idi. Onun zil səsi, fasiləsiz zəngulələri, Koroğlusayağı nərəsi 30-luq lampanı söndururdu. Bir neçə gun dalbadal səs tonu dəyişmədən oxuyurdu. Aşıq Əsəd həm də şair-aşıq idi. Onun yuzlərlə qoşma və gəraylıları aşıqların dilindən duşməmişdir. Aşığın 1939 və 1974-cu illərdə"Şeirlər" kitabı çap olunmuşdur. Bu şeirlər onun ədəbi irsinin bir qismidir. Çox fəal sənətkar olan Əsəd, hətta görduyu, mutəəssir olduğu hadisəyə oradaca telli sazın avazı ilə söz qoşub oxuyardı.

                         Kamil bağban bağ becərər, gul əkər,
                         Sahibi var onun,uzə bilməzsən.
                         Sınar qol qanadın duşərsən yerə,
                         Tutar səni qəhri-qəza bilməzsən
                                   *********
                         Laçın olub səmalara suzmuşəm,
                         Sonqaların savaşına dözmuşəm,
                         Mən qəvvasam dəryalarda uzmuşəm,
                         Sən qəvvas deyilsən,uzə bilməzsən.
                                    *********
                         Gözəllər  husnunə çoxdannan heyran
                         Çıxdım şikarına alagöz tərlan,
                         Əsədin dərdinə eyləsən dərman,
                         Bağrının başını əzə bilməzsən.

Aşıq Dədə Əsəd 1951-ci ildə aprelin 27-də Tovuzda vəfat edib.

Kitabları

  • Şeirləri. Bakı, "Azərnəşr", 1939. 17 səh. 8000 nüs.

Mənbə

Vikianbarda Aşıq Əsəd ilə əlaqəli mediafayllar var.

  • . "Aşıq Əsəd". Bakı, "Elm", 1979.
  • "Azərbaycan klassik ədəbiyyatında işlədilən adların və terminlərin şərhi". Tərtib edəni A.M. Babayev, Bakı, "Maarif", 1993.
  • Tərlan Göyçəli. "Göyçə aşıq məktəbi". Bakı-1998. səh.70-91.
  • Azad Ozan Kərimli, "Musiqi dünyası" jurnalı, №1-2, 2001-ci il. səh.136-140.
  • Azad Ozan Kərimli, "Musiqi dünyası" jurnalı, №3-4, 2001-ci il. səh.132-137.
  • Azərbaycan aşıq şeirindən seçmələr. II cilddə. II cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2005. səh.142-152.
  • Musa Nəbioğlu. "Ozan-aşıq dünyası". Bakı: Nurlan, 2010, (şəkilli), səh.14.
  • Teymur Əhmədov. Azərbaycan yazıçıları (XX-XXI yüzillikdə), ensiklopedik məlumat kitabı, "Nurlar", Bakı, 2011.
  • Azərbaycan sovet yazıçıları. Bakı,1987. səh.62.

İstinadlar

  1. Fərəcov, S. “Kamil bağban bağ becərər, gül əkər...” [aşıq Əsəd Əhməd oğlu Rzayev haqqında] //Mədəniyyət.- 2015.- 17 iyul.- S.15.

Xarici keçidlər

  •  (azərb.). "Ozan dünyası" jurnalı (2011). 14 iyun 2018 tarixində . İstifadə tarixi: 14 iyun 2018.
  •  (azərb.). Elm və təhsil (2018). 1 iyun 2018 tarixində . İstifadə tarixi: 1 iyun 2018.
Mənbə — ""

Informasiya Melumat Axtar

Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2019