Vikipediya ?

Aşıq Şəmşir

Aşıq Şəmşir — ifaçı və yaradıcı aşıq, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.

Aşıq Şəmşir
Şəmşir Qurban oğlu
Aşıq Şəmşir.jpg
Doğum tarixi 15 mart 1893(1893-03-15)
Doğum yeri Kəlbəcər
Vəfat tarixi 10 fevral 1980 (86 yaşında)
Vəfat yeri Kəlbəcər
Həyat yoldaşı Güllü Seyid Həsən qızı
Uşaqları Qənbər, Şabər və 3 oğlan. 5 qız
Fəaliyyəti şair

Mündəricat

Həyatı

Aşıq Şəmşir 15 mart 1893-cü ildə Kəlbəcərin Dəmirçidam kəndində görkəmli el sənətkarı, şair Qurbanın ailəsində dünyaya gəlib. Ağdabanlı Qurban Aşıq Ələsgərin müasiri və dostu idi.

Sənətkar ailəsində doğulan Şəmşir çox keçmədən el yığıncaqlarında tanınmağa başladı. Miskin Abdal nəslinin davamçısı olan Dədə Şəmşiri bütün Azərbaycana daha yaxından tanıdan böyük Səməd Vurğun olub. İstisu yaylaqlarında istirahət edən görkəmli şair günlərin birində özünəməxsus səsi, sözü və çalğısı olan bir ozanla - Aşıq Şəmşirlə tanış olur və ona məşhur qoşmasını həsr edir.

Dədə Şəmşir qələmə aldığı qoşma, gəraylı, təcnis, divani, bayatı, rübai, qəzəl və müxəmməslərlə Kəlbəcər ədəbi mühitini, eləcə də yazılı və şifahi poeziyamızın ən önəmli cəhətlərini ustalıqla mənimsəyən söz sənətkarı kimi öz məktəbini yaratmışdı. Onun 40-dan artıq şəyirdi vardı. Aşıq Qardaşxanın, Qəmkeş Allahverdinin, Aşıq Xalıqverdinin və bu gün çoxlarının yaxşı tanıdığı onlarla saz-söz sənətkarlarının yetkinləşməsində, kamilləşməsində Aşıq Şəmşir məktəbinin əvəzsiz rolu olub. Bu məktəb təkcə aşıq sənətinə deyil, ümumən saz-söz sənətinə təsir göstərməklə Bəhmən Vətənoğlu, Sücaət kimi şairlərin yetişməsinə münbit zəmin yaradıb.

Aşıq Şəmşirin qeyri-adi səsi və çalğısı saz-söz sərrafı olan Kəlbəcər ellərində yüksək dəyərləndirilir, ustad sənətkarın orijinal ifaçılığı və şairliyi heç kəslə müqayisə edilmirdi. Nə yaxşı ki, fitrət sahibinin lent yazıları bu günümüzəcən gəlib çatıb.

Professorlardan M.Arif, H.Araslı, M.H.Təhmasib, M.Quluzadə, M.Vəkilov, V.Vəliyev, P.Əfəndiyev, Q.Xəlilov, Q.Namazov, İ.Abbas, S.Paşayev, T.Bünyadov, C.Abdullayev, dosentlərdən Y.Babayev, M.Allahmanov, İ.Ələsgərov, görkəmli şair-yazıçılarımızdan S.Vurğun, O.Sarıvəlli, N.Xəzri, M,Rahim, T.Bayram, Q.İmamverdiyev, M.Aslan, M.İsmayıl, H.Kürdoğlu, N.Həsənzadə, Z.Yaqub, Ş.Əsgərov, İ.Tapdıq, S.Rüstəmxanlı, Z.Cabbarlı, F.Sadıq, A.Babayev, Ə.Qurbanov, A.Əlizadə, B.Vətənoğlu, İ.Coşqun, S.Sərxanlı kimi qələm sahibləri ilə yanaşı cild-cild romanlar, povestlər müəllifləri Ə.Vəliyev, B.Bayramov, İsa Muğanna, İ.Məlikzadə, Ə.Qasımov, C.Əlibəyli, S.Əhmədov kimi sənətkarlar ayrı-ayrı illərdə dövri mətbuatda Dədə Şəmşirin sənət dünyasından, şeirlərinin poetik vüsətindən, sanbal-siqlətindən söz açıblar.

İlk dəfə musiqişünas Əminə Eldarova Aşıq Şəmşirin ifasında 75 aşıq havasını lentə köçürüb. İndi Azərbaycan Dövlət Radiosunun qızıl fondunda mühafizə olunan bəzi lent yazıları aşığın Əminə xanım tərəfindən 1958-ci ildə yazılan saz havalarıdır.

Aşıq Şəmşirin “Şerlər” adlı ilk kitabı 1959-cu ildə “Akademiya” nəşriyyatı tərəfindən buraxılıb .Sonralar müəyyən fasilələrlə ustad sənətkarın “Qoşmalar”, “Seçilmiş əsərləri”, “Dağ havası”, “Şerlər”, “Öyüdlər” və s. kitabları işıq üzü görüb.

Aşıq Şəmşirin həyat və yaradıcılığına həsr olunmuş ”Aşıq ürəkli şair, şair ürəkli Aşıq Şəmşir” (Osman Sarıvəlli, 1973), “Saxla izimi, dünya” (Məmməd Aslan, 1989), “Dədə Şəmşir yaddaşlarda” (Qənbər Şəmşiroğlu, 2000) kitabları vardır.

Aşıq Şəmşir 1980-ci ildə, 87 yaşnda dünyasını dəyişib.

Ailəsi

Dədə Şəmşirin oğlu aşıq sənətinin dərin biliçisi şair, Qurbanov Şabər Şəmşir oğlu 04.01.2016 -cı il tarixində yaşadığı Tərtər rayonun Sarov kəndində vəfat etmişdir.

Əsərləri

  • Qoşmalar (1971)
  • Aşıq Şəmşir. Şeirləri. Bakı, 1973, 420 səh.
  • Seçilmiş əsərləri (1974)
  • Dağ havası (1978)
  • Şe’rlər (1980)
  • Öyüdlər (1996)
  • O Kürün, Arazın Tərtəriyəm mən. 2004.
  • Dədə öyüdləri (I cild), Bakı: "Elm və təhsil", 2013. 560 səh.
  • Dədə öyüdləri (II cild), Bakı: "Elm və təhsil", 2014. 560 səh.

Həmçinin bax

Ədəbiyyat

  • "Dədə Şəmşir yaddaşlarda" (xatirələr, məqalələr məcmuəsi) "Gənclik" nəşriyyatı,(2000). Qənbər ŞəmşiroğluFüzuli Ramazanoğlu.
  • Ələmdar Cabbarlı. "Dədə Şəmşir zirvəsi". Bizim söz qəzeti. № 2. 15 iyun 2009-cu il.
  • Razim Məmmədov (25.09.2014). "Aşıq Şəmşir Hüseyn Kürdoğlu haqqında". "Laçın yurdu" №3(14) (): səh.44-49. İstifadə tarixi: 2014-10-14.
  • Azərbaycan aşıq şeirindən seçmələr. II cilddə. II cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2005. səh.212-229.
  • "Qocaman nəğməkar". Məmmədhüseyn Təhmasib. Seçilmiş əsərləri. 2 cilddə. I cild. Bakı: Mütərcim, 2010. - səh. 328-332.
  • "Özü də Şəmşir, sözü də Şəmşir". Məmmədhüseyn Təhmasib. Seçilmiş əsərləri. 2 cilddə. I cild. Bakı: Mütərcim, 2010. - səh. 333-348.
  • Musa Nəbioğlu. "Ozan-aşıq dünyası". Bakı: Nurlan, 2010, (şəkilli), səh. 23.
  • Teymur Əhmədov. Azərbaycan yazıçıları (XX-XXI yüzillikdə), ensiklopedik məlumat kitabı, "Nurlar", Bakı, 2011.

İstinadlar

Xarici keçidlər

  • İsmayıl Məmmədli.  (azərb.). "Ozan dünyası" jurnalı (2013). 9 avqust 2016 tarixində . İstifadə tarixi: 9 avqust 2016.
  • YouTube saytı
Mənbə — ""

Informasiya Melumat Axtar

Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2019