Açıq mənbəli proqram təminatımüəllif hüquqları sahibinin istifadəçilərə proqram təminatını və onun mənbə kodunu hər kəsə və istənilən məqsədlə istifadə etmək, öyrənmək, dəyişdirmək və yaymaq hüququnu verdiyi lisenziya əsasında buraxılan kompüter proqramı. Açıq mənbəli proqram təminatı birgə, ictimai şəkildə hazırlana bilər. Açıq mənbəli proqram təminatı bariz nümunəsidir, yəni istənilən istifadəçi orda onlayn iştirak edə bilər və bu da mümkün töhfə verə biləcək istifadəçilərin sayını sonsuz edir. Kodu yoxlaya bilmək imkanı ictimai etimadı asanlaşdırır.

iş masası mühitində işləyən Manjaronun ekran görüntüsü. MediaWiki əsaslı Vikipediyaya daxil olmaq üçün istifadə olunan Firefox, LibreOffice Writer, Vim, , VLC and fayl meneceri də daxil olmaqla şəkildəki hər şey açıq mənbəlidir.

Açıq mənbəli proqram təminatının tərtibatı bir şirkətin perspektivlərindən kənar müxtəlif perspektivlər gətirə bilər. -un 2008-ci il hesabatında açıq mənbəli proqram modellərinin istifadəsinin istehlakçılar üçün ildə təxminən 60 milyard dollar qənaətlə nəticələndiyini bildirir.

Açıq mənbəli kod öyrənmək üçün istifadə oluna bilər və bacarıqlı son istifadəçilərə proqram təminatını öz şəxsi ehtiyaclarına uyğunlaşdırmağa imkan verir. Nəticədə oxşar istəklərə sahib olan istifadəçilər öz modifikasiyalarını fork kimi dərc edir və ya mümkün təkmilləşdirmələri birbaşa "pull request" kimi təqdim edir.

Tarixi

1950-ci və 1960-cı illərdə hesablamanın ilk günlərində proqramçılar və tərtibatçılar bir-birindən öyrənmək və hesablama sahəsini inkişaf etdirmək üçün proqram təminatını bir-birləri ilə paylaşırdılar. Məsələn, Unix istifadəçilər üçün əməliyyat sisteminin mənbə kodunu ehtiva edirdi. Açıq mənbə anlayışı 1970-1980-ci illərdə proqram təminatının kommersiyalaşdırılması yoluna keçdi. Bununla belə, akademiklər hələ də tez-tez birgə proqram təminatı hazırlayırdılar. Məsələn, 1979-cu ildə Donald Knut yazı sistemini, 1983-cü ildə Riçard Stolman GNU əməliyyat sistemini hazırlamışdı. 1997-ci ildə haker icması və pulsuz proqram təminatı prinsiplərinin əks etdirici təhlili olan "" kitabını nəşr etdirdi. Kitab 1998-ci ilin əvvəlində populyarlıq qazandı və Netscape Communications Corporation-ı məşhur internet paketini pulsuz proqram təminatı kimi buraxmağa həvəsləndirən amillərdən biri oldu. Bu mənbə kodu sonradan , Mozilla Firefox, Thunderbird və -in əsasını təşkil etdi.

Netscape-in bu hərəkəti Raymond və başqalarını Azad proqram təminatı fondunun (FSF) azad proqram ideyalarını və qəbul edilən faydalarını kommersiya proqram təminatı sənayesinə necə gətirəcəklərini araşdırmağa vadar etdi. Onlar FSF-nin sosial fəallığının Netscape kimi şirkətlər üçün cəlbedici olmadığı qənaətinə gəldilər və proqram təminatının mənbə kodu üzərində paylaşma və əməkdaşlıq potensialını vurğulamaq üçün rebrendinq etmək üçün bir yol axtardılar. Onların seçdikləri yeni termin "açıq mənbə" idi və tezliklə , Tim O'Rayli, Linus Torvalds və başqaları tərəfindən qəbul edildi. 1998-ci ilin fevralında yeni terminin istifadəsini təşviq etmək və açıq mənbə prinsiplərini təbliğ etmək üçün yaradılıb.

İstinadlar

  1. St. Laurent, Andrew M. . O'Reilly Media. 2008. səh. 4. ISBN 978-0-596-55395-1. 22 April 2023 tarixində . İstifadə tarixi: 21 March 2023.
  2. Corbly, James Edward. . Information Technology and Libraries. 33 (3). 2014-09-25: 65. doi:. ISSN . 1 May 2021 tarixində . İstifadə tarixi: 28 April 2021.
  3. Levine, Sheen S.; Prietula, Michael J. "Open Collaboration for Innovation: Principles and Performance". Organization Science. 25 (5). 2013-12-30: 1414–1433. arXiv:. doi:. ISSN .
  4. Rothwell, Richard. . . 5 avqust 2008. 8 sentyabr 2008 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 sentyabr 2008.
  5. (Press-reliz). Boston: . 16 aprel 2008. 18 yanvar 2012 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 sentyabr 2008.
  6. Maracke, Catharina. . The Journal of World Intellectual Property (ingilis). 22 (3–4). July 2019: 78–102. doi:. ISSN . 20 September 2022 tarixində . İstifadə tarixi: 16 September 2022.
  7. Gaudeul, Alexia. "Do Open Source Developers Respond to Competition? The LaTeX Case Study". Review of Network Economics (ingilis). 6 (2). 2007. doi:. ISSN .
  8. VM Brasseur. . Pragmatic Programmers. 2018. ISBN 978-1-68050-301-2.
  9. . . O'Reilly Media. 2016. 22 June 2007 tarixində . İstifadə tarixi: 2016-04-11. But the problem went deeper than that. The word "free" carried with it an inescapable moral connotation: if freedom was an end in itself, it didn't matter whether free software also happened to be better, or more profitable for certain businesses in certain circumstances. Those were merely pleasant side effects of a motive that was, at its root, neither technical nor mercantile, but moral. Furthermore, the "free as in freedom" position forced a glaring inconsistency on corporations who wanted to support particular free programs in one aspect of their business, but continue marketing proprietary software in others.
  10. . Opensource.org. 19 September 2006. 26 July 2012 tarixində . İstifadə tarixi: 7 December 2017.

Əlavə ədəbiyyat

  • Androutsellis-Theotokis, Stephanos; ; Kechagia, Maria; Gousios, Georgios. (PDF). Foundations and Trends in Technology, Information and Operations Management. 4 (3–4). 2010: 187–347. doi:. ISBN 978-1-60198-484-5.
  • . Coding Freedom: The Ethics and Aesthetics of Hacking (Princeton UP, 2012)
  • Fadi P. Deek; James A. M. McHugh. . Cambridge: Cambridge University Press. 2008. ISBN 978-0-511-36775-5.
  • and Sam Ockman and Mark Stone, redaktor . O'Reilly. 1999. ISBN 978-1-56592-582-3.
  • Joshua Gay, redaktor . Boston: GNU Press, Free Software Foundation. 2002. ISBN 978-1-882114-98-6.
  • (in Adobe pdf format)
  • v. Engelhardt, Sebastian. (PDF). Jena Economics Research Papers. 2008.
  • Lerner, J. & Tirole, J. (2002): 'Some simple economics on open source', Journal of Industrial Economics 50(2), p 197–234
  • Välimäki, Mikko. (PDF). Turre Publishing. 2005. 4 mart 2009 tarixində (PDF) arxivləşdirilib.
  • Polley, Barry. (PDF). New Zealand Open Source Society. New Zealand Ministry of Justice. 2007-12-11. 23 February 2018 tarixində (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2007-12-12.
  • Rossi, M. A. (2006): Decoding the free/open-source software puzzle: A survey of theoretical and empirical contributions, in J. Bitzer P. Schröder, eds, 'The Economics of Open Source Software Development', p 15–55.
  • — an online book containing essays from prominent members of the open-source community
  • Schrape, Jan-Felix. (PDF). Stuttgart: Research Contributions to Organizational Sociology and Innovation Studies 2017-03. 2017.
  • , a Confluence article providing guidelines for fair participation in the open source ecosystem, by Radovan Semancik

Xarici keçidlər

  • The 's
  • — Many online research papers about Open Source
  • DMOZ-da
Mənbə — ""

Informasiya Melumat Axtar

Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2023