1783 İrlandiya Apellyasiya Aktı (ing. Irish Appeals Act 1783), həmçinin İmtina Aktı (ing. Renunciation Act) kimi də tanınır — Böyük Britaniya parlamentinin qəbul etdiyi akt. Bu qanunla Britaniya parlamenti İrlandiya üzərində qanunvericilik hüququndan məhrum oldu və bəyan etdi ki, hər-hansı İrlandiya məhkəməsi tərəfindən edilmiş hansısa apelyasiya qərarına Böyük Britaniyanın heç bir məhkəməsində baxılmayacaq.
1719-cu il tarixli deklarativ akta əsasən, Böyük Britaniya kralı və parlamentinin "İrlandiya krallığı və xalqını birləşdirmək üçün kifayət qədər tutarlılığa malik qanunlar və nizamnamələr hazırlamağa tam ixtiyarı və səlahiyyətə malik olduğunu" bəyan etdi, bundan əlavə akt İrlandiya Lordlar Palatasının İrlandiya məhkəmələri tərəfindən hazırlanan apellyasiya şikayətlərini dinləmək səlahiyyətinin olmadığını vurğuladı.[1] Bu, İrlandiya parlamenti tərəfindən böyük narazılıqla qarşılandı. İngiltərənin Amerika İnqilab Müharibəsində iştirak etdiyi bir vaxtda, 1780-ci illərin əvvəllərində Henri Qrattan və Henri Fludin kimi şəxslərin göstərdiyi siyasi təzyiqlər və İrlandiya könüllülərinin konvensiyaları sayəsində 1782-ci il tarixli ləğv aktı qəbul edildi. Həmin akt İrlandiya krallığına qanunvericilik müstəqilliyini verdi.[2] Az saylı irlandiyalı siyasətçilər hesab edirdilər ki, aktın ləğvi Britaniya parlamentinin İrlandiya üzərində qanunvericilik hüququnun itirməsi mənasına gəlmirdi. V. E. H. Lekkinin bildirdiyi kimi, "deklarativ akt hüquq yaratmamışdı, buna görə də onun ləğvi onu məhv edə bilməzdi".[3] Flud əmin idi ki, Britaniya parlamenti İrlandiya üzərində qanunvericilik hüququndan imtina edən bir akt qəbul etməlidir. İlkin olaraq İrlandiya parlamentinin əksəriyyəti, o cümlədən Qrattan belə bir addıma qarşı çıxdı. Lakin həmin ilin sonunda İngiltərə Kralı kürsüsündə lord Mensfild İrlandiya məhkəməsinin apelyasiya şikayətinə baxdı. Bu, Fludun mövqeyini gücləndirdi və nəticədə 1783-cü il aprelin 17-də İmtina aktının qəbulu baş verdi.[4]
- ↑ Costin, W. C.; Watson, J. Steven, redaktorlar The Law & Working of the Constitution: Documents 1660–1914. I (1660–1783). A&C Black. 1952. 128–29.
- ↑ Cannon, John. Parliamentary Reform 1640-1832. Cambridge University Press. 1972. 100–01. ISBN 0521097363. İstifadə tarixi: 28 March 2017.
- ↑ Lecky, William Edward Hartpole. A history of Ireland in the eighteenth century. 2. London: Longman Green & Co. 1913. səh. 322. İstifadə tarixi: 28 March 2017.
- ↑ Lyall, Andrew. "The Irish House of Lords as a Judicial Body, 1783–1800". Irish Jurist. 28–30. 1993–1995: 314–360. JSTOR 44026395.