Əlrişa və ya Okda, Kaitayn, Reşa, həmçinin Alfa Balıq (α Psc) — Balıqlar bürcündə qoşa ulduz.[5] [6] Adı ərəbcə الرشآء (al-rišā’) sözündən gəlir və "ip, düyün" mənasını verir. Əlrişa iki ulduz zəncirini Şimal və Qərb ulduzunu birləşdirir. Qədim yunanlar bunları Afrodita və Erot kimi təsvir edirdilər. Erot və Afrodita Fərat çayında Tifondan gizlənərək iplə bağlanmış balığa çevrilirdilər.[7]
| Əlrişa | |||
|---|---|---|---|
| Ulduz | |||
| | |||
| Müşahidə məlumatları (Dövr J2000.0) |
|||
| Birbaşa çıxma | 2s 02d 2,82s[1] | ||
| Meyl | +2° 45′ 49,54″[1] | ||
| Görünən ulduz ölçüsü (V) | 3,75 ± 0,26[2], 3,58 ± 0,23[2], 3,62 ± 0,33[2] | ||
| Bürc | Balıqlar | ||
| Astrometriya | |||
| Radial sürəti (Rv) | 7,5 ± 1,8 km/san[3] | ||
| Fərdi hərəkət | |||
| • Birbaşa çıxma | 32,45 ± 1,01 mas/il[1] | ||
| • Meyl | 0,04 ± 0,72 mas/il[1] | ||
| Parallaks (π) | 21,66 ± 1,06 mas[1] | ||
| Mütləq ulduz ölçüsü (V) | 0,5 | ||
| Spektral xüsusiyyətləri | |||
| Ulduz təsnifatı | kA0hA7Sr+kA2hF2mF2(IV)[4] | ||
| Fiziki xüsusiyyətləri | |||
| Kütləsi | 2,3 M☉ | ||
| Radiusu | 2,56 R☉ | ||
| Fırlanma | 81 km/san | ||
| Orbit elementləri | |||
|
|||
| Verilənlər bazasında məlumat | |||
| SIMBAD | * alf Psc | ||
Əlrişa Balıqlar bürcündə yerləşən parlaq ulduz sistemidir. Bu ulduz həm də α Piscium adlanır və Balıqlar bürcünün ən parlaq ulduzlarından biri olmasına baxmayaraq, digər bürclərdəki böyük ulduzlarla müqayisədə nisbətən zəif parlayır. Əlrişa Balıqlar bürcünün iki əsas ulduzunun (Pisces A və Pisces B) birləşməsindən ibarət olan ikili ulduz sistemidir.[8]
Xüsusiyyətləri
- Spektral tipi: A0 III, bu da onu mavi və nəhəng bir ulduz edir.
- Parlaqlıq: +3.76 (çəkicili bir parlaqlığa sahibdir, lakin hələ də yaxşı görünə bilir).
- Məsafə: Əlrişa ulduzu, yer kürəsindən 139 işıq ili məsafədə yerləşir.
- Şüa: Bu ulduz, Günəşdən təxminən 14 dəfə daha böyük bir şüaya malikdir.
- Temperatur: Əlrişanın səthinin temperaturu 9,000 K ətrafındadır, bu da onu Günəşdən daha isti edir.
Əlrişa həm də Alfa Balıqlar adlandırılmasına baxmayaraq, Əlrişa bürcdəki yalnız üçüncü ən parlaq ulduzdur. Alfa Balıqlara olan məsafə 139 işıq ilidir. Onun spektral sinfi B komponenti üçün A0p və A3m-dir. Əsas ulduzun görünən böyüklüyü +4.33, α Balıqlar B-nin görünən böyüklüyü isə +5.23-dür. Ulduzların kütlələri müvafiq olaraq 2,3 və 1,8 günəş kütləsidir və radiusları müvafiq olaraq Günəşin 2 və 1,5 dəfəsidir. Onların ortaq kütlə mərkəzi ətrafındakı orbital dövrləri 725 ildir.[9]
- 1 2 3 4 5 Leeuwen F. v. Validation of the new Hipparcos reduction (ing.). // Astron. Astrophys. / T. Forveille EDP Sciences, 2007. Vol. 474, Iss. 2. P. 653–664. ISSN 0004-6361; 0365-0138; 1432-0746; 1286-4846 doi:10.1051/0004-6361:20078357 arXiv:0708.1752
- 1 2 3 Cutri R. M., Skrutskie M. F., van Dyk S., Beichman C. A., Carpenter J. M., Chester T., Evans T., Fowler J., Cambresy L., Howard E. et al. 2MASS All Sky Catalog of point sources (ing.). // (untranslated) VizieR, 2003. Vol. 2246. P. II/246.
- ↑ Gontcharov G. A. Pulkovo Compilation of Radial Velocities for 35 495 Hipparcos stars in a common system (ing.). // Ast. Lett. / R. Sunyaev Nauka, Springer Science+Business Media, 2006. Vol. 32, Iss. 11. P. 759–771. ISSN 1063-7737; 1562-6873; 0320-0108 doi:10.1134/S1063773706110065 arXiv:1606.08053
- ↑ Gray R. O., Garrison R. F. The late A-type stars - Refined MK classification, confrontation with Stromgren photometry, and the effects of rotation (ing.). // The Astrophysical Journal: Supplement Series AAS, 1989. Vol. 70. P. 623–636. ISSN 0067-0049; 1538-4365 doi:10.1086/191349
- ↑ Климишин И. А. Жемчужины звёздного неба. К.: Рад. школа. 1988. 80, 195. ISBN 5-330-00383-0.
- ↑ Куликовский П. Г. Справочник любителя астрономии (5-е изд). М.: ru:Эдиториал УРСС. Под ред. В. Г. Сурдина. 2002. 529. ISBN 5-8360-0303-3.
- ↑ Kunitzsch, Paul; Smart, Tim. A Dictionary of Modern star Names: A Short Guide to 254 Star Names and Their Derivations (2nd rev.). Cambridge, Massachusetts: Sky Pub. 2006. ISBN 978-1-931559-44-7.
- ↑ Hessman, F. V.; Dhillon, V. S.; Winget, D. E.; Schreiber, M. R.; Horne, K.; Marsh, T. R.; Guenther, E.; Schwope, A.; Heber, U. "On the naming convention used for multiple star systems and extrasolar planets". 2010. arXiv:1012.0707 [astro-ph.SR].
- ↑ O'Meara S. J. Deep-Sky Companions: The Secret Deep. 4. Cambridge University Press. 2011. 27. ISBN 9780521198769.
- "Alrisha" (alman). alcyone.de. İstifadə tarixi: 30 oktyabr 2013.