Əbu Səid Əbdülməlik ibn Qureyb əl-Əsmai əl-Bəhili (ərəb. الأصمعي; 740[1], Bəsrə – 831[2], Bəsrə) — Bəsrə dilçilik məktəbinin nümayəndələrindən olan şeir və əxbər ravisi. Bir çox ərəb şairinin şeirləri məhz onun sayəsində dövrümüzə qədər gəlib çatmışdır. O, həmçinin dil və ədəbiyyat alimidir. Ən məşhur əsəri isə "əl-Əsmaiyyat" adlı şeir antologiyasıdır.[3]
| Əl-Əsmai | |
|---|---|
| ərəb. أبو سعيد عبد الملك بن قريب الأصمعي[1] | |
| Doğum tarixi | 740[1] |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 831[2] (90–91 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Elm sahələri | poeziya, dilçilik, etimologiya, folklorşünaslıq |
| Tanınmış yetirmələri | əl-Cahiz |
O, hicri 122-ci (740) ildə Bəsrədə anadan olmuşdur. Nisbəsi "əl-Əsmai"dir.
Əl-Əsmai Əbu Əmr ibn Əla, əş-Şafei, İsa ibn Ömər əs-Səqəfi, Xəlil ibn Əhməd və Xələf əl-Əhmərdən elm öyrənmişdir.
O, şeir dinləmək, qrammatika və lüğət sahələrinə aid məlumatlar toplamaq məqsədilə bədəvilər arasında gəzmiş və 16 min urcuzə (əruz bəhrlərindən biri) əzbərləmişdir.
Əbu Ubeyd əl-Qasım ibn Səllam, Əbu Hətim əs-Sicistani, Riyaşi, Sükkəri və Əbu Nəsr Əhməd ibn Hətim əl-Bəhili (bütün əsərlərinin ravisi) onun tələbələrindən bəziləridir.
Əl-Əsmai Harun ər-Rəşidin dövründə Bağdada gedərək xəlifənin oğlu Əminin təhsili ilə məşğul olmuşdur. Məmun tərəfindən yenidən Bağdada dəvət olunan əl-Əsmai, səhhətinin pisləşməsi səbəbindən Bağdada gedə bilməmiş və hicri 216-cı (831) ildə yaşadığı Bəsrə şəhərində vəfat etmişdir.
Ərəb dili və lüğət alimləri şeir, dil və lüğət sahəsindəki biliklərinin böyük bir hissəsini Əbu Ubeydə və Əbu Zeydlə yanaşı ona da borcludurlar.[3]
Hədis də rəvayət etmiş olan əl-Əsmai, Əhməd ibn Hənbəl, Əli ibn Mədini və Yəhya ibn Məin tərəfindən təriflənmişdir.[4]
- 1 2 3 Al-Aṣmaʿī // Encyclopædia Britannica (ing.).
- 1 2 OpenITI corpus. OpenITI.
- 1 2 Tülücü, Süleyman. "Esmai". TDV İslâm Ansiklopedisi. 1991. 19 fevral 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 fevral 2026.
- ↑ "الاصمعي". تراجم. 26 fevral 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 fevral 2026.