Əbu Bəkr Ələddin Məhəmməd ibn Əhməd ibn Əbi Əhməd əs-Səmərqəndi (ərəb. علاءالدين السمرقندي; 1095[1][2][…], Səmərqənd[3] – 1144 və ya 1157[1][2][…], Buxara) — Hənəfi fəqih.
| Ələddin əs-Səmərqəndi | |
|---|---|
| ərəb. علاء الدين السمرقندي | |
| Doğum tarixi | 1095[1][2][…] |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 1144 (48–49 yaşında) və ya 1157[1][2][…] (61–62 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Uşağı | |
| Elm sahəsi | Hənəfi məzhəbi |
| Tanınmış yetirmələri | əl-Kəsani, Fatimə bint Əlaəddin əs-Səmərqəndi |
Həyatı haqqındakı məlumatlar olduqca azdır. O, Əbül-Yusr əl-Pəzdəvi ilə Əbül-Muin ən-Nəsəfiyə tələbəlik etmişdir. Ələddin əs-Səmərqəndi həmçinin Fəxrül-İslam əl-Pəzdəvidən də "xocam" deyə bəhs etmişdir.[4]
Onun rəsmi vəzifələrdə işləmədiyi, dərs deməklə və müəlliflik etməklə məşğul olduğu deyilir. Yetişdirdiyi tələbələr arasında qızı Fatimə və sonradan kürəkəni olan Kəsani vardır. Digər bir tələbəsi isə Bürhanəddin Mərğinaninin müəllimi Ziyəddin Məhəmməd ibn Hüseyn əl-Bəndənicidir.
Səmani onun 1 Cəmaziyəl-əvvəl hicri 539-cu (1144) ildə Buxarada vəfat etdiyini qeyd etmişdir. Vəfat yeri ilə bağlı fikir ayrılığı olmasa da, son dövr mənbələrində onun ölümün 538-ci[5] və ya 540-cı il[6][7][8] tarixlərində olduğu qeyd edilmişdir. "Kəşfüz-Zünun" əsərində göstərilən hicri 552-ci[9] və 553-cü[10] illərinin isə Ələddin Məhəmməd ibn Əbdülhəmid əl-Üsməndi əs-Səmərqəndinin vəfat tarixi olduğu deyilir.
Ələddin əs-Səmərqəndi "Tüxfətül-fuqəha", "Mizənül-üsul fi nətəicil-uqul", "Şərhu Təvilətil-Quran" və başqa əsərlərin müəllifidir.[11]
- 1 2 3 4 Faceted Application of Subject Terminology.
- 1 2 3 4 Identifiants et Référentiels (fr.). ABES, 2011.
- 1 2 Deutsche Nationalbibliothek Record #132617803 // Gemeinsame Normdatei (alm.). 2012—2016.
- ↑ əs-Səmərqəndi, Ələddin. Mizənül-üsul (ərəb). Doha. 1984. 401.
- ↑ Brokkelman, Karl. Geschichte der arabischen Litteratur (alman). I. Leyden. 1943–1949. 374.
- ↑ Brokkelmann, Karl. Geschichte der arabischen Litteratur Supplementband (alman). I. Leyden. 1937–1942. 640.
- ↑ Sərkis, Yusif. Mucəm (ərəb). II. Qahirə. 1928–1930. 1046.
- ↑ İsmayıl Paşa, Bağdadlı. Hədiyyətül-arifin (ərəb). II. İstanbul. 1951–1955. 90.
- ↑ Çələbi, Katib. Kəşfüz-Zünun (ərəb). II. İstanbul. 1941–1943. 1636.
- ↑ Çələbi, Katib. Kəşfüz-Zünun (ərəb). II. İstanbul. 1941–1943. 1916–1917.
- ↑ Günay, Hacı M. "Səmərkandi, Alaeddin". TDV İslâm Ansiklopedisi. 2009. 25 yanvar 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 yanvar 2026.