Əhkamül-Quran (İbnül-Ərəbi)

İslam Ensiklopediyasında qeyd edilən məlumata görə, bu əsər Əbu Bəkr ibnül-Ərəbinin ən mühüm əsərlərindən biri hesab olunur.^[1] Müəllif əsərdə Quranın quruluşuna uyğun olaraq, tərkibində əhkam ayəsi olan 106 surəni və bu surələrdəki 852 ayəni bir-bir izah etmişdir. Özündə əhkam ayəsi ehtiva etməyən Qəmər, Həqqa, Nəziət, Təkvir, İnfitar, Qariə, Hüməzə və Kafirun surələrinə əsərdə yer verilməmişdir. Təfsirə həmin surədəki ayələrin sayı qeyd edilərək başlanılmış və hər ayənin əvvəlində o ayədə neçə məsələ olduğu xüsusi qeyd olunmuşdur.

Müəllif əsərdə ayələrdən hökm çıxararkən lüğətə, Sünnəyə və səhabə praktikalarına əsaslanmışdır. Sünnəyə uyğun olaraq cərh və tədil nöqtəyi-nəzərindən rəvayət diqqətli şəkildə dəyərləndirilmişdir. Mötəbər hədis olmadığı təqdirsə isə, müəllif səhabə praktikasına müraciət etmişdir ki, bu Malik ibn Ənəsin "əməli-əhli-Mədinə" metoduna uyğundur. Əsərdə İsrailiyyat rəvayətlərinə müraciət edilməmişdir.

Əsərdə ayələr təfsir edilərkən bəzən digər ayələrdən dəlillər sadalanmış və aralarındakı əlaqəyə işarə olunmuşdur.

Əbu Bəkr ibnül-Ərəbi ayələri təfsir edərkən digər məzhəblərin görüşlərinə də yer vermişdir: mənsub olduğu Maliki məzhəbi ilə digər məzhəblərin görüşlərini müqayisə etmiş və öz məzhəbinin görüşlərini qüvvətli hesab etmişdir.

"Əhkamül-Quran"ın müxtəlif kitabxanalarda əlyazma nüsxələri mövcuddur.^[2][3][4]

Əsər ilk dəfə Mərakeş sultanı Məhəmməd Rəfi Əbdülhəfiz tərəfindən nəşr etdirilmişdir (Qahirə, hicri 1331, I–II).

• Sünni kitablarının siyahısı

1. ↑ ^{1 2} Osman, Eskicioğlu. "Ahkamül-Kuran". TDV İslâm Ansiklopedisi. 1988. 15 yanvar 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 yanvar 2026.
2. ↑ Karatay, Fehmi E. Arapça Yazmalar (türk). I. İstanbul. 1962–1969. 478.
3. ↑ Brokkelman, Karl. Geschichte der arabischen Litteratur (alman). I. Leyden. 1943–1949. 525.
4. ↑ Brokkelman, Karl. Geschichte der arabischen Litteratur Supplementband (alman). I. Leyden. 1937–1942. 732.