Məhəmməd Əbdürrəşid ən-Numani (ərəb. محمد عبد الرشيد النعماني; 29 sentyabr 1915, Caypur, Britaniya Hindistanı – 12 avqust 1999, Kəraçi) — pakistanlı mühəddis.
| Əbdürrəşid ən-Numani | |
|---|---|
| urdu محمد عبدالرشید النعمانی | |
| Doğum tarixi | 29 sentyabr 1915 |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 12 avqust 1999 (83 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Vətəndaşlığı |
 Pakistan |
| Uşağı | 5 |
| Fəaliyyəti | üləma, yazıçı, tədqiqatçı |
1915-ci ilin sentyabr ayında Caypur şəhərində anadan olmuşdur.
İlk təhsilini atasından və əmisindən aldıqdan sonra təhsilini Təlimül-İslam mədrəsəsində, Pəncap Universitetində və Darul-Ülum Nədvətül-üləmada davam etdirmişdir. Həmçinin Qədirbəxş əl-Bədaunidən, Heydər Həsən Xan ət-Tunkidən hədis, təfsir və təsəvvüf dərsləri almışdır.
O, Heydərabada getmiş və Heydər Həsən Xanın böyük qardaşı Mahmud Həsən Xanın yanında dörd il qalaraq ona "Mucəmül-müsənnifin" adlı əsərin yazılmasında köməklik göstərmişdir.
Ardınca dərs demək və əsər yazmağa başlayan Numani 1942–1947-ci illərdə Dehlidəki Nədvətül-müsənnifin təşkilatında üzv kimi çalışmış, 1947-ci ildən sonra isə Pakistana köçmüşdür.
1949–1976-cı illərdə ardıcıl olaraq Tando Allahyardakı Darül-Ülumil-İslamiyyə, Kəraçidəki Cəmiətül-ülumil-İslamiyyə və Bahavalpurdakı əl-Cəmiətül-İslamiyyə müəssisələrində hədis, fiqh, nəhiv və məntiq sahələrində dərslər demiş və həmçinin müxtəlif inzibati vəzifələrdə çalışmışdır.
1976–1992-ci illərdə Məhəmməd Yusif Benurinin istəyi ilə Cəmiətül-ülumil-İslamiyyədə hədis ixtisas bölməsində dərs demiş və elmi rəhbərlik (məsləhətçilik) etmişdir.
Əbdürrəşid ən-Numani 12 avqust 1999-cu ildə Kəraçidə vəfat etmişdir.[1]
O, "Lüğətül-Quran", "Mətəməssü ileyhil-xacə li-mən yutəliu Sünənə İbn Macə", "İbni-Macə or Elmi-Hədis", "ət-Təqibət aləd-Dirəsət", "ət-Təliqət alə Zəbbi zübəbətid-Dirəsət", "ət-Təlikul-qövm alə Müqəddiməti-Kitabit-Təlim", "Məkanətül-İmamil-Əzəm Əbi Hənifə fi elmil-hədis" (bu əsəri Azərbaycan dilinə tərcümə edilmişdir)[2] və başqa əsərlərin müəllifidir.
Əbu Hənifənin əsərləri və müsnədləri haqqında dərin biliyə malik olan Əbdürrəşid ən-Numani, hədis elmində Hənəfi məzhəbinin üsullarının nəzərə alınmasının vacibliyi üzərində durmuş, İbn əs-Salah və İbn Həcər əl-Əsqəlani tərəfindən irəli sürülmüş bəzi fikirlərin tənqid edilə biləcəyinə diqqəti diqqəti cəlb etmişdir. Bu səbəbdən də o, bəzi müasirləri tərəfindən Hənəfiliyə qarşı təəssübkeşlik (məzhəb təəssübü) göstərməkdə ittiham olunmuşdur.[3][4]
- ↑ Özşenel, Mehmed. "Numani, Muhammad Abdürreşid". TDV İslâm Ansiklopedisi. 2007. 25 fevral 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 fevral 2026.
- ↑ Ən-Numani, M. Əbdürrəşid. Əbu Quddə, Əbdülfəttah (redaktor). İslam alimlərinin ilə Hədis elmində İmam Əbu Hənifə (az.). Məhəmməd, Ramazan tərəfindən tərcümə olunub. Bakı: İpəkyolu. 2015. ISBN 978-9952-8259-5-4.
- ↑ Əl-Albani, Nəsrəddin. Silsilətül-əhədisiz-zəifə vəl-mövzuə (ərəb). II. hicri 1399. 346–350.
- ↑ Məmduh, Mahmud S. Təşnifül-əsma bi-şüyuxil-icazə vəs-səma (ərəb). Qahirə. tarixsiz. 183, 526.