Vikipediya ?

İtaliya A Seriyası

İtaliya A Seriyası — İtaliya futbol liqasının ali divizionu, dünyada ən güclü futbol divizionlarından biri sayılır, UEFA ölkə reytinqində IV yerdədi (2014 ilə əsasən) Çempionatın rəsmi sponsoru Telecom Italia sayılır, elə çempionatın adıda bununla bağlıdı it. Lega Nazionale Professionisti Serie A TIM.

İtaliya A Seriyası
Ölkə İtaliya İtaliya
Konfederasiya UEFA
Açılış ili 1898
İlk sezon 1929
Komandaların sayı 20
Liqalar sistemində səviyyə 1
Aşağı liqa İtaliya B Seriyası
Digər kubok(lar)
Liqa kubok(lar) İtaliya Kuboku
Beynəlxalq kubok(lar) UEFA Çempionlar Liqası
UEFA Avropa Liqası
Son çempion Yuventus (33-cu dəfə)
()
Ən uğurlu komanda Yuventus (33 dəfə)
Veb səhifəsi

Mündəricat

Format

 
Skudetto

2004-05 sezonundan etibarən italyan çempionatda 20 komanda iştirak edir. Futbol mövsümü ərzində (avqustdan maya qədər) hər bir komanda bir biri ilə 2 dəfə qarşılaşırlar. Beləliklə bir klub mövsüm ərzində 38 oyun keçirdir (andata adlanan 1-ci dövrədə 19, və ritorno adlanan 2-ci dövrədə 19 oyun). Görüşlərin ardıcıllığı hər iki dövrədə eynidir.

Komandalar qələbəyə görə 3, heç-heçəyə görə isə 1 xal qazanırlar. Məğlubiyyətə görə xal verilmir.  Klublarin eyni miqdarda xal topladığı halda, vurulmuş və buraxılmış topların fərqi müqayisə olunur. Əgər eyni miqdarda xalı çempionatda birinci yerdə olan komandalar qazanıblarsa, onda bu qayda etibarsız sayılır. Hər mövsümün sonunda hamıdan çox xal toplamış klub qalib elan edilir. Turnir cədvəlinin son üç yerində qərarlaşan komandalar (18,19 və 20 yerlərin sahibləri) Seria B keçirlər.

İlk 3 yerin sahibi olan komandalar Çempionlar Liqasına vəsiqə qazanırlar. İlk 2 yeri tutumuş klublar bir başa qrup mərhələsindən iştirak etməyə başlayırlar. Üçüncü yeri tutmuş klub  üçüncü təsnifat mərhələsindən başlayır və qrup mərhələsinə düşmək üçün, ona başqa klubla iki oyunluq qarşıdurmada qələbə qazanmaq lazımdır. Dördüncü və beşinci yerləri tutmuş klublar Avropa Liqasında oynamaq haqqını qazanırlar. İtaliya Kubokunu qazanmış komanda İtalyanı Avropa Liqasında təmsil edən üçüncü komanda kimi iştirak edir. Amma əgər kubokun hər iki finalçıları artıq Avropa Lİqasında və ya Çempionlar Liqasında iştirak edirlərsə, onda vəsiqəni çempionatın 6-ci komandası alır.

Tarix

Seria A hazırkı formatda öz fəalətini 1929 ildə başlayıb. 1898-1929 illərdə yarış regional prinsip ilə parçalanmış qruplar üzrə keçirilirdir. Torino klubu 1948/1949 illərdə mövsümün sonuna yaxın və klubunun böyük hissəsinin həyatına son qoymuş təyyarə qəzası səbəbi ilə iştirakdan imtina etmişdir.

Bu çempionatı tez-tez skudetto adlandırırlar, çünki qalib olmuş komanda növbəti sezonda öz geyimlərində kiçik nişan formasında İtaliya bayrağını daşıyır. Seria A ən uğurlu komandası 33 dəfə birinci yerə sahib olmuş Yuventus sayılır, onun ardınca Milan (18 dəfə), İnter (17 dəfə) və (9 dəfə) gəlirlər.  Hər 10 udulan titul saəsində klub emblemi üzərində kiçik qızıl ulduzu daşımaq hüququ qazanır, beləliklə Yuventusun 3 ulduzu, Milan şəhərini təmsil edən 2 klubun bir ulduzu var.

2006 ildə İtaliya çempionatını "alınmış" oyunlar qalmaqalı sarsıtdı. Yuventus, Mİlan, Latsio, Fiorentina və hakim qarşısına çıxarıldılmışdı. İlk məhkəmə iclası "Qoca Sinyoranı" son iki çempionluğdan məhrum etməyi qərarı aldı, Milan Avrokuboklardan diskvalifikasiya olunmuşdur, Fiorentina, Latsio və Yuventus Seria B endirilmişdir. Təkrar baxış zamanı "Latsio" və "Fiorentina" qarşı sanksiyalar xeyli yumşaldılmışdır və onlara elit divizionda qalmaq imkan verildi, halbuki Yuventus aşağı liqaya düşməkdən xilas olunmadı. Bundan başqa, Milanın Çempionlar Liqasında iştirak etməyə imkanı verildi, ancaq o, qrup mərhələsi ilə deyil, üçüncü təsnifat mərhələsindən turnirə başlamalıydı. İlk öncə Recinadan Seria A-da 15 ball silinmişdir, amma komandanın cəzası 11 bala qədər yüngülləşdirildi.

2007 ilin fevral ayında İtaliya çempionatını yeni faciə bürüdü. Palermo- oynunda Filippo Rakiti öldürülmüşdür. Futbol federasiyasının qərarı ilə çempionat müvəqqəti dayandırılmışdı.

Qaliblər

Klub Qaliblər İkinci yer Çempion olduğu sezonlar
Yuventus
31
21
1905, 1925–26, 1930–31,1931–32, 1932–33, 1933–34,1934–35, 1949–50, 1951–52, 1957–58, 1959–60, 1960–61, 1966–67, 1971–72, 1972–73, 1974–75, 1976-77, 1977–78, 1980–81, 1981–82, 1983–84, 1985–86, 1994–95,1996–97, 1997–98, 2001–02, 2002–03, 2011–12, 2012–13, 2013–14, 2014–15
Milan
18
17
1901, 1906, 1907, 1950–51, 1954–55, 1956–57, 1958–59, 1961–62, 1967–68, 1978–79, 1987–88, 1991–92, 1992–93, 1993–94, 1995–96, 1998–99, 2003–04, 2010–11
İnter
18
15
1939–40, 1952–53, 1953–54, 1962–63, 1964–65, 1965–66, 1970–71, 1979–80, 1988–89, 2005–06, 2006–07, 2007–08, 2008–09, 2009–10
9
4
1898, 1899, 1900, 1902, 1903, 1904, 1914–15, 1922–23, 1923–24
Torino
7
6
1927–28, 1942–43, 1945–46, 1946–47, 1947–48, 1948–49, 1975–76
7
4
1924–25, 1928–29, 1935–36, 1936–37, 1938–39, =1940–41, 1963–64
Pro Verçelli
7
1
1908, 1909, 1910–11, 1911–12, 1912–13, 1920–21, 1921–22
Roma
3
13
1941–42, 1982–83, 2000–01
Latsio
2
7
1973–74, 1999–00
Fiorentina
2
5
1955–56, 1968–69
Napoli
2
5
1986–87, 1989–90
1
1
1969–70
1
-
1913–14
1
-
1921–22
1
-
1984–85
Sampdoriya
1
-
1990–91

Qalın hərflərlə yazılan klublar indidə yüksək divizionda iştirak edirlər.

Rekordlar

 
Paolo Maldini Seria A-da ən çox oyun keçirən oyunçudu (647 oyun)
Ən çox oyun keçirdən 10 oyunçu
Oyunçu Oynadığı illər Klub(lar) Oyun sayı
1   Paolo Maldini 1985–2009 Milan 647
2   Xavyer Zanetti 1995–2014 İnter 615
3   Canluka Palyuka 1987–2007 Sampdoriya, İnter, , 592
4   Françesko Totti 1992– Roma 585
5   1961–1983 Udineze, , Napoli, Yuventus 570
6   1980–2000 , Fiorentina, Roma, Sampdoria, Yuventus, Milan, 562
7   Roberto Mançini 1981–2001 , Sampdoriya, Latsio 541
8   1929–1954 Pro Verçelli, Latsio FK, Yuventus, 537
9   1958–1980 Fiorentina, Kalyari, Milan 532
10   1958–1979 , Milan 527
 
Silvio Piola Seria A-nın ən çox qol vuran oyunçusudu (274 qol)
Ən çox qol vurmuş 10 oyunçu
9 may 2015 ilə əsasən
Oyunçu Oynadığı illər Klub(lar) Qol sayısı
1   1929–1954 Pro Verçelli, Latsio FK, Yuventus, 274
2   Françesko Totti 1992– Roma 245
3   Qunnar Nordal 1948–1958 Milan, Roma 225
4     1958–1976 Milan, Napoli, Yuventus 216
5   1929–1947 Inter, Milan, Yuventus 216
6   2002– , Udineze 206
7   Roberto Bacco 1986–2004 Fiorentina, Yuventus, Milan, , Internazionale, 205
8   1956–1971 Yuventus, , Fiorentina, Milan, Napoli 190
9   1991–2004 , Latsio, Sampdoriya, 188
10   Alessandro Del Pyero 1993–2012 Yuventus 188

Həmçinin bax

İstinadlar

  1. . RSSSF.com (24 August 2012).
  2. . RSSSF.com (24 August 2012).
Mənbə — ""

Informasiya Melumat Axtar

Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2019