Transliterasiya sözlerin vəya mətnin uyğun qaydalara əsasən başqa dilə çevrilməsidir. Linqvistika nöqteyi nəzərindən transliterasiya mətnin bir yazı sistemindən digərinə söz bə söz vəya daha ideal olaraq hərf bə hərf çevrilməsidir
Müasir Yunanca, <η> <ι> <υ> hərfləri və <ει> <oι> <υι> hərf birləşmələri [i] kimi tələffüz olunur. Transkripsiya onların hamısını <i> şəklində yazır, amma transliterasiya onları ayırır, məsələn <ē> <i> <y> və <ei> <oi> <yi> şəklində. (<η> hərfinin qədim Yunan tələffüzü [ɛː] olduğuna görə, <ē> hərfinin macronlu <e> şəklində olan Qədim Yunan versiyasını əsas alır) Digər tərəfdən, <ευ> sonrakı səsdən asılı olaraq bəzən [ev] kimi bəzən də [ef] kimi tələffüz olunur. Transkripsiya bunları ayırır, amma transliterasiya üçün bu məcburiyyət yoxdur.
Yunan sözü | Transliterasiya | Transkripsiya |
---|---|---|
Ελληνική Δημοκρατία | Ellēnikē Dēmokratia | Elliniki Dimokratia |
Ελευθερία | eleutheria | eleftheria |
Ευαγγέλιο | Euaggelio | Evanghelio |
των υιών | tōn uiōn | ton ion |
Eva-Yeva, Jekob-Cekob ?
Testdir
1. prinsipə görə William ... adları Uilyam kimi transliterasiya edilməlidir.
A - ---A
B - B
C - K
D - D
E - E
F - F
G - Q
H - H
I - İ
J - G
K - K
L - L
M - M
N - N
O - ---O
P - P
Q - ---Ku
R - R
S - S
T - T
U - ----Yu
W - U
X - Ks
Y - Y
Z - Z
Ruscanın transliterasiyası məncə hələlik problem yaratmır. Amma balaca problemlər üçün buraya baxmaq olar. Cədvəl transliterasiyanı göstərir.
Türkcədən transliterasiya zamanı xüsusi yer adları çevrilməməlidir. Lakin eyni yer adı Azərbaycan ədəbi və bədii dilində daha əvvəllər mövcuddursa o zaman Azərbaycan bədii dili əsas götürülməlidir. məs Aksaray - çevrilmir. amma Erzurum - Ərzurum şəklində çevrilməlidir. Diqqət ediləcək nöqtələrdən biri də budur ki, yer adı mürəkkəb isimdirsə o zaman bu ismin tərkibindəki sözlər ayrı ayrılıqda çevrilə bilməz.
İçel - İçel Iğdır - İğdır Erzincan - Ərzincan Tekirdağ - Tekirdağ Nevşehir - Nevşehir Akşehir - Akşehir Diyarbekir - Diyarbəkir
Orfoqrafiya lüğətində orijinal dilə üstünlük verilməsi vurğulanır.