Nigar B
Bu səhifədə iş davam etməkdədir. |
Rotavirus — Rotaviruslar körpələr və kiçik uşaqlar arasında ishal xəstəliyinin ən çox yayılmış səbəbidir. Dünyada demək olar ki, hər bir uşaq beş yaşına qədər ən azı bir dəfə rotavirusa yoluxmuş olur. İmmunitet hər infeksiya ilə inkişaf edir, ona görə də sonrakı infeksiyalar daha az ağır olur. Böyüklər nadir hallarda təsirlənir.
Virus nəcis-oral yolla ötürülür. Nazik bağırsağı əhatə edən hüceyrələri yoluxdurur və zədələyir. Rotavirus 1973-cü ildə Rut Bişop və onun həmkarları tərəfindən elektron mikroqrafik şəkillərlə aşkar edilmişdir. Körpələrdə və uşaqlarda ağır ishal üçün xəstəxanaya yerləşdirilmələrin təxminən üçdə birini təşkil etməsinə baxmayaraq, onun əhəmiyyəti tarixən səhiyyə ictimaiyyətində, xüsusən də inkişaf etməkdə olan ölkələrdə lazımi səviyyədə qiymətləndirilməmişdir. İnsan sağlamlığına təsirindən əlavə, rotavirus digər heyvanları da yoluxdurur və mal-qaranın patogenidir.
Rotaviral entirit adətən uşaqlıqda asanlıqla idarə olunan xəstəlikdir, lakin 5 yaşdan kiçik uşaqlar arasında rotavirus 2019-cu ildə diareyadan təxminən 151,714 ölümə səbəb olmuşdur. Birləşmiş Ştatlarda, 2000-ci illərdə rotavirus peyvəndi proqramı başlamazdan əvvəl, rotavirus uşaqlarda təxminən 2,7 milyon ağır qastroentirit hadisəsinə, təxminən 60,000 xəstəxanaya yerləşdirilməsinə və hər il təxminən 37 ölümə səbəb oldu. Birləşmiş Ştatlarda rotavirus peyvəndi tətbiq edildikdən sonra xəstəxanaya yerləşdirmə nisbətləri əhəmiyyətli dərəcədə azalmışdır. Rotavirusla mübarizə üçün ictimai səhiyyə kampaniyaları yoluxmuş uşaqlar üçün oral rehidratasiya terapiyasının təmin edilməsinə və xəstəliyin qarşısını almaq üçün peyvənd edilməsinə diqqət yetirir.
Rotavirus, ikiqat zəncirli RNT virusları növüdür. Adətən 11 növ məlumdur: RVA, RVB, RVC, RVD, RVF, RVG, RVH, RVI, RVJ, RVK və RVL adlanır. Ən çox rast gəlinən RVA-dır və bu rotaviruslar insanlarda rotavirus infeksiyalarının 90%-dən çoxuna səbəb olur.