Bu məqaləni vikiləşdirmək lazımdır. |
İran İnqilab keşikçiləri Ordusu və ya qısaca "SEPAH" (Farsca: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی Sepāh-e Pāsdārān-e Enghelāb-e Eslāmi) İran İslam Respublikasının silahlı qüvvələrinin ən böyük qoşunu.
| İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu | |
|---|---|
| سپاه پاسداران انقلاب اسلامی | |
 | |
 | |
| Ölkə | |
| Daxildir | İran Silahlı Qüvvələri |
| Tərkibi | |
| Döyüşlər | |
| sepahnews.com | |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Xalq içində və xüsusilə İran diasporunda orduya mənsub insanlara təşkilata olan heyranlıqlarını bildirmək üçün farsca keşikçi mənasını verən "Pasdaran" deyilir.
5 may 1979-cu ildə İslam inqilabının ilk günlərində dini lider Ayətullah Xomeyni tərəfindən yaradılmışdır. İran konstitusiyasına uyğun olaraq daxili sabitliyin təmin edilməsi, inqilabın qorunması və "azğınlığın" qarşısının alınması üzrə vəzifələri həyata keçirir.[1][2]
İnqilab keşikçilərinin quru, hava və dəniz qoşunlarında ümumilikdə 125,000 şəxsi heyət xidmət edir. İnqilab keşikçilərinin dəniz qoşunları Fars körfəzində hərəkətə nəzarəti təmin etmək vəzifəsi verilmiş ilk qoşundur.
Son illərdə "milyardlarla dollarlıq iş imperiyası"na çevrilmişdir və bildirilənlərə görə İran Milli Neft Şirkəti ve İmam Rza (ə) Fondu'ndan sonra "İranın üçüncü ən varlı təşkilatıdır.
İdeoloji yönümlü milis ordusu olan İnqilab keşikçiləri İran cəmiyyətinin demək olar ki, hər sahəsində daha böyük rol oynamağa başlamışdır. Prezident Mahmud Ahmedinejad'ın dövründə genişləndirilmiş sosial, siyasi, hərbi və iqtisadi rolu 2009-cu il prezident seçkiləri ve seçki sonrası ixtişaşların yatırılması zamanı daha aydın görülmüşdür.[3][4][5]
İnqilab keşikçilərinin media təşkilatı Sepah News-dur.[6]
2019-cu ildə ABŞ[7], Səudiyyə Ərəbistanı[8], Bəhreyn[9], 2022-ci ildə Kanada[10], 2025-ci ildə Paraqvay[11], Avstraliya[12], Ekvador[13] və Argentina[14], 2026-cı ildə Avropa İttifaqı[15] və Ukrayna[16] tərəfindən terror təşkilatı kimi tanınmışdır.
1979-cu ildə Ayatulla Xomeyninin əmri ilə qurulan paramilitarist könüllü milis təşkilatıdır. Bu təşkilat birbaşa dini liderdən əmr alır. Hal-hazırda rəsmi dini mərasimlərin təşkil edilməsi, sosial xidmətin təşkili, əxlaq polisi və müxalif toplaşmaların yatırılması kimi fəaliyyətlər də daxil olmaqla daxili təhlükəsizlik qoşunlarının yardımçı qoşunu kimi fəaliyyət göstərir.
Şah İmperiyası keşikçilərinin sələfi olaraq tanınan elit Qüds Gücü'nün 2,000–5,000 nəfərdən təşkil olduğu ehtimal edilir. Ölkə xaricində fəaliyyət göstərən təşkilatdır.[17]
İnqilab Keşikçiləri Ordusunun hava qoşunlarıdır. Daha çox Strateji raket qoşunu kimi tanınır. Gələcəkdə İran İslam Respublikasının Hava qoşunları ilə bərabərləşdiriləcəyi ehtimal olunur.
Bu məqalədəki istinadlar müvafiq istinad şablonları ilə göstərilməlidir. |
- ↑ Morris M Mottale. "The birth of a new class - Focus". Al Jazeera English. 7 iyun 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 oktyabr 2013.
- ↑ Lalevee, Thierry (September 11, 1984).
- ↑ "Arrests at new Iranian protests". BBC News. 21 iyul 2009. 22 iyul 2009 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 iyul 2009. (#invalid_param_val)
- ↑ "Crisis as Opportunity for the IRGC". Stratfor. 27 iyul 2009. 5 avqust 2009 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 avqust 2009.
- ↑ Abdo, Geneive. "The Rise of the Iranian Dictatorship". Foreign Policy (magazine). 7 oktyabr 2009. 11 oktyabr 2009 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 oktyabr 2009. (#invalid_param_val)
- ↑ Picture imperfect Arxivləşdirilib 2015-03-22 at the Wayback Machine 9 March 2013 The Economist
- ↑ Brice, Makini. "U.S. officially designates Iran's Revolutionary Guards a terrorist group". Reuters (ingilis). 15 aprel 2019. 16 aprel 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 aprel 2019.
- ↑ "Saudi, Bahrain add Iran's Revolutionary Guards to terrorism lists". Reuters (ingilis). 23 oktyabr 2018. 8 aprel 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 aprel 2019.
- ↑ Ballhaus, Rebecca. "U.S. Designates Iran's Islamic Revolutionary Guard Corps as a Terror Organization". The Wall Street Journal. 8 aprel 2019. 8 aprel 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 aprel 2019.
- ↑ Yousif, Nadine. "Canada lists Iran's Revolutionary Guards as a terrorist group". BBC News. 19 iyun 2024. 21 iyun 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 iyun 2024.
- ↑ "Paraguay hits Iran's IRGC with terrorist designation; expands designations for Hamas, Hezbollah". United Press International. 25 aprel 2025.
- ↑ "Australia expels Iranian ambassador after ASIO says it directed antisemitic attacks". ABC News (ingilis). 26 avqust 2025. İstifadə tarixi: 26 avqust 2025.
- ↑ "Ecuador Labels IRGC as "Terrorist Organization"". WANA (ingilis). 16 sentyabr 2025. İstifadə tarixi: 16 sentyabr 2025.
- ↑ "Argentina designates Iran's IRGC Quds Force as terrorist group". Iran International (ingilis). 17 yanvar 2026. İstifadə tarixi: 27 yanvar 2026.
- ↑ "EU designates Iran Guards as terrorist organisation: Kallas". LBCIV7 (ingilis). İstifadə tarixi: 31 yanvar 2026.
- ↑ Berman, Lazar. "Ukraine to list Iran's IRGC as terror group, following EU lead, says Sa'ar". The Times of Israel (ingilis). 2 fevral 2026. ISSN 0040-7909. İstifadə tarixi: 2 fevral 2026.
- ↑ "Q+A-Iran's Revolutionary Guards weave powerful web". Reuters. 23 iyul 2009. 26 iyul 2009 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 iyul 2009.
- ↑ "Abrahamian, Ervand p.175–6"
- ↑ "The Consequences of a Strike on Iran: The Iranian Revolutionary Guard Corps Navy" Arxivləşdirilib 2012-02-03 at the Wayback Machine Global Bearings, 15 December 2011.