İntermediantlar – aralıq (latınca intermedius - orta) maddə olub, kimyəvi reaksiya zamanı əmələ gələn və daha sonra reaksiya məhsullarına qədər reaksiyaya girən qısa ömürlü maddələrdir. Ümumiyyətlə, intermediantlar doymamış elektron halələri olan atomlar və ya molekullardır. Məsələn, radikallar, karbkationlar, karbanionlar.
İntermediantlariın sürətlə reaksiyaya girməsi səbəbindən onların reaksiya qarışığındakı konsentrasiyası çox aşağı olur. Buna görə də onların meydana gəlməsi ya nəzəri cəhətdən irəli sürülür, ya da müasir fizik-kimyəvi analiz metodlarından istifadə etməklə aşkarlanır. Bəzən intermediant aralıq keçid vəziyyəti ilə qarışdırılır, lakin bu doğru deyil, çünki intermediant prinsipcə ayrıla bilər, keçid vəziyyətinin mövcudluğu isə yalnız müstəsna hallarda qeyd edilə bilər.
- Karbkationlar -
- Karbanionlar - karbonun paylaşılmamış elektron cütünə malik olduğu və adətən üç əvəzedici ilə cəmi səkkiz valent elektronu olan mənfi yük daşıdığı anionlardır[1]. Bütün karbanionlarda elektron sıxlığı mənfi yüklü karbon atomunda yüksək dərəcədə cəmləşmişdir[2].
- Radikallar
- İon radikalları
- Yükü transfer olunan komplekslər (YTK)
- Karbenlər
- Nitrenlər
- Химическая энциклопедия / Редкол.: Кнунянц И.Л. и др.. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — Т. 2 (Даф-Мед). — 671 с. — ISBN 5-82270-035-5.
- ↑ https://chem.libretexts.org - Carbanions. İstifadə tarixi: 18 yanvar 2026.
- ↑ https://byjus.com/chemistry - What is a Carbanion? İstifadə tarixi: 18 yanvar 2026.