İşıqlandırma — teatr, rəqs, opera kimi səhnə sənətlərində istifadə olunan işıqlandırma metodu.[1][2] Səhnə işıqlandırılması məqsədilə tətbiq olunan bu üsul, son illərdə binaların, tarixi abidələrin və ya diqqət çəkilməsi istənilən ərazilərin vizual olaraq zənginləşdirilməsi və cəlbedici şəkildə işıqlandırılması məqsədilə də geniş istifadə olunur.[3]
Müxtəlif işıqlandırma məqsədləri və prinsipləri üçün səhnə işıqlandırma vasitələrinin bir çox fərqli növlərindən istifadə edilir.[1][4][5]
Səhnə və memarlıq işıqlandırması aşağıdakı əsas funksiyaları yerinə yetirir:[6][7][8]
- Görünmə dərəcəsi: Tamaşaçıların səhnədəki hadisələri və ya binanın memarlıq detallarını aydın görməsini təmin edir.
- Atmosfer yaratma: İşığın rəngi və intensivliyi vasitəsilə mühitdə müəyyən əhval-ruhiyyə (məsələn, kədər, sevinc, sirr) formalaşdırır.
- Fokuslama: İşığın istiqamətləndirilməsi ilə diqqəti konkret bir nöqtəyə və ya personaja yönəldir.
Müasir işıqlandırma sistemlərində enerjiyə qənaət və rəng çeşidliyi baxımından LED texnologiyalarından və proqramlaşdırıla bilən rəqəmsal idarəetmə pultlarından istifadə olunur.[9]
- 1 2 The History of Light // Planet Money. 534 epizod. NPR. 25 aprel 2014. İstifadə tarixi: 20 iyun 2016.
- ↑ "The First Form of Electric Light". edisontechcenter.org. İstifadə tarixi: 10 may 2025.
- ↑ Eric Jay Dolin. Leviathan: The History of Whaling in America. W.W. Norton & Co. 2007. 339–40.
- ↑ Williams, Ben. "A History of Light and Lighting". 1999. 25 yanvar 2013 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 noyabr 2012.
- ↑ "Oil-Lamps and Candles". Notes and Queries. 6 yanvar 1940. doi:10.1093/notesj/178.1.13-b. ISSN 1471-6941.
- ↑ Vito, Gennaro F.; Maahs, Jeffrey R. Criminology: Theory, Research, and Policy (revised). Jones & Bartlett. 2011. səh. 70. ISBN 9780763766658.
- ↑ Felson, Marcus; Boba, Rachel L. Crime and Everyday Life. SAGE. 2009. səh. 186. ISBN 9781483342658.
- ↑ Street lighting, energy conservation and crime. United States Law Enforcement Assistance Administration, Emergency Energy Committee, U.S. Dept. of Justice. 1974.
The public [has] a general feeling that street lights have a deterrent effect on street crimes. This effect is somewhat substantiated by research conducted by LEAA and by the fact that various communities which have installed improved street lighting in certain areas have reported reductions in the rate of street crime.
- ↑ James L. Kirtley. Electric Power Principles: Sources, Conversion, Distribution and Use. John Wiley & Sons. 5 iyul 2011. 11–. ISBN 978-1-119-95744-7.
- Lindsey, Jack L. Applied Illumination Engineering. Lilburn, Georgia: The Fairmont Press, Inc. 1991. ISBN 978-0-88173-060-9.
- Fetters, John L. The Handbook of Lighting Surveys & Audits. CRC Press. 1997. ISBN 978-0-8493-9972-5.
- Guo, Xin; Houser, Kevin W. "A review of colour rendering indices and their application to commercial light sources". Lighting Research and Technology. 36 (3). 2004: 183–199. doi:10.1191/1365782804li112oa.
Vikianbarda İşıqlandırma ilə əlaqəli mediafayllar var.
- Illuminating Engineering Society of North America – official website
- "Advanced Lighting Guidelines" (PDF). lightingassociates.org. New Buildings Institute, Inc. 2001. Archived from the original on 7 dekabr 2021.
- Lighting Research Center at Rensselaer Polytechnic Institute
- Lighting Research at the University of Sheffield
- Lighting Research and Technology; an international peered reviewed journal
- "Society of Light and Lighting". cibse.org. Chartered Institution of Building Services Engineers.