Hər kəsin edə biləcəyi azad ensiklopediya olan

Vikipediyaya xoş gəlmisiniz!

Hal-hazırda Azərbaycanca Vikipediyada 210.445 məqalə mövcuddur.

Həftənin seçilmiş məqaləsi

Zülqədəroğulları bəyliyi — mərkəzi Əlbistan şəhəri olmaqla Kiçik Asiyanın cənubunda və Suriya şimalında mövcud olmuş türkman Anadolu bəyliyi və 1337–1522-ci illərdə burada hakimiyyətdə olmuş sünni türk sülaləsi. Sülalə Zülqədəroğulları, bəylik isə Zülqədər adlanırdı. Həm sülalənin, həm də bəyliyin banisi Zeynəddin Qaraca bəy Zülqədər oğlu olmuşdur. Bəylik və sülalə öz adını Qaraca bəyin atası olan mifik Zülqədərdən götürmüşdür. Zülqədəroğulları camaatının təşkil etdiyi icmalar Bayat, Əfşar və Bəydili tayfalarından ibarət idi, lakin Zülqədəroğulları bəylərinin hansına mənsub olduğu naməlumdur.

Bəylik Anadolunun şərqində, Tavr dağlarında, Fərat çayının yuxarı axarında yerləşirdi. Əlbistan Kiçik Asiya yarımadasına nüfuz etmək üçün əlverişli mövqeyə malik idi və yaradılmış Zülqədəroğulları bəyliyi Kiçik Asiyanın böyük dövlətləri – Osmanlı imperiyası, Məmlük sultanlığı, Ağqoyunlular dövləti və yeni yaranan Səfəvilər dövləti arasında bufer dövlət rolunu oynamışdır. Zülqədəroğulları bəyliyi üzərində nəzarət uğrunda rəqabət aparan Məmlüklər, Osmanlılar və Səfəvilər daim bəyliyin işlərinə müdaxilə etmiş və sülalə üzvlərindən öz namizədlərini hakimiyyətə gətirməyə çalışmışdılar.

(Davamı...)

Həftənin yaxşı məqaləsi

Qalşka Quleviçevna — Ukrayna şlyaxet nəsli Quleviçlərin nümayəndəsi, xeyriyyəçi, Kiyev Qardaşlıq Yavleniya Monastırının və Kiyev Qardaşlıq Məktəbinin qurucusu. Bu məktəbdən Kiyev-Mogilyansk Akademiyası öz tarixini həmin hadisəyə söykədir. O, həmçinin, Lutsk qardaşlığına pul vəsiyyət etmişdir. Mənəviyyatın və maarifçiliyin inkişafına qayğı göstərmişdir. 2021-ci ildə Ukrayna Pravoslav Kilsəsi tərəfindən yerli müqəddəs kimi, 2022-ci ildə isə bütün Ukrayna Pravoslav Kilsəsində müqəddəs elan edilmişdir.

(Davamı...)

Həftənin seçilmiş siyahısı

ABŞ-nin birinci xanımlarının siyahısı — ABŞ-nin birinci xanımı Ağ Evin sahibəsi hesab olunur. Vəzifəni ənənəvi olaraq ABŞ Prezidentinin həyat yoldaşı tutur, lakin müxtəlif vaxtlarda bu titulu subay olan, dul olan, və ya həyat yoldaşı olmayan, yaxud da həyat yoldaşı bu vəzifəni yerinə yetirə bilmədiyi hallarda prezidentin həyat yoldaşı olmayan qadınlar da daşımışdır. Bu vəzifə seçilmiş bir vəzifə deyil, heç bir rəsmiyyət daşımır və buna görə maaş verilmir. Bununla yanaşı, o, prezidentlə birlikdə, yaxud onu təmsil edərək bir çox rəsmi mərasimlərə qatıla və dövlət işləri ilə maraqlana bilər. Ənənəvi olaraq, birinci xanım vəzifədə olduğu vaxt ərzində kənar işlərdə işləmir, baxmayaraq ki, Eleonora Ruzvelt yazı yazaraq və mühazirə oxuyaraq pul qazanıb və bu pulun çoxunu xeyriyyə işlərinə sərf edib, həmçinin Cill Bayden də bu müddət ərzində pedaqoq kimi işinə davam edib. Birinci xanımın Ağ Evin sosial katibi, aparat rəhbəri, mətbuat katibi, baş çiçək dizayneri və baş aşpazı daxil olmaqla öz şəxsi heyəti var. Birinci xanımın ofisi Ağ Evin bütün ictimai işləri və təntənəli tədbirlərindən məsuldur və ABŞ Prezidentinin İcra Aparatının bir qoludur.

(Davamı...)

Günün seçilmiş şəkli

Xəbərlər

Fransa aktrisası və heyvan hüquqları müdafiəçisi Brijit Bardo (şəkildə) 91 yaşında vəfat edib.
İsrail Somalilendin müstəqilliyini rəsmən tanıyan ilk ölkə olub.
Ankara yaxınlığındakı təyyarə qəzasında Liviya Ordusunun Baş Qərargah rəisi general Məhəmməd Əli Əhməd əl-Həddad da daxil olmaqla 8 nəfər həlak olub.

Aktual hadisələr: HƏMAS–İsrail müharibəsi • Rusiya–Ukrayna müharibəsi • Sudanda vətəndaş müharibəsi

Son ölümlər: Şahin Tağıyev, Vera Alentova, Kris Ri, Ağakərim, Xosrov Əlikürdi, Frenk Geri

Bilirsinizmi?

Tokioda yerləşən Mimequri məbədində Londonun Trafalqar meydanındakı şir heykəlinin replikası (şəkildə) yerləşir.
Cerard Dryuherst həm futbolçu, həm də bankir olmuşdur, həmçinin bir buxar lokomotivi onun adına adlandırılmışdır.
Albaniya milli futbol komandasının qapıçısı olmuş Mikel Yanku həm də qırıcı təyyarə pilotu idi.
"Kalmar oyunu" serialının populyarlığı Cənubi Koreyada dalqona şirniyyatının küçə satışlarını iki dəfə artırmışdır.
Britaniyalı psixoloq yaratdığı düsturla ilin ən kədərli gününün adətən yanvarın üçüncü bazar ertəsinə təsadüf etdiyini irəli sürüb.

Tarixdə bu gün

1 yanvar: Yeni il (Qriqori təqvimi), Beynəlxalq domen günü

630 — Məhəmməd peyğəmbərin başçılığı ilə müsəlmanlar Məkkə şəhərini döyüşsüz ələ keçirdilər.
1801 — İrlandiya Krallığı Böyük Britaniya Krallığı ilə formal olaraq birləşdi.
1808 — ABŞ-a qulların gətirilməsi qadağan edildi.
1929 — Azərbaycan SSR-də latın qrafikalı əlifbaya keçildi.
1959 — Kuba inqilabçıları Fidel Kastronun rəhbərliyi ilə paytaxt Havananı ələ keçirdilər.
1993 — Euronews telekanalı yayıma başladı.
1995 — Ümumdünya Ticarət Təşkilatı yaradıldı.

Digər günlər: 31 dekabr – 1 yanvar – 2 yanvar

Arxiv – İlin digər günləri – Haqqında

Kömək səhifələri

Vikipediya

Ana səhifə

Vikipediyaya xoş gəlmisiniz!

Vikimedia Fondunun digər layihələri